Mafklappers

……. (zucht). “Ik merkte dat ik het fijn vind om debatten te voeren en Alexander Pechtold voor gek te zetten. Ik dacht: ach, laat ik het nu maar doen.” Aan het woord is Jan Roos. In een kort interview bij Trouw legt Roos uit waarom hij de politiek in is gegaan. Voor een rechtse liberaal was er geen alternatief en in dat gat sprong VNL en Roos sprong op de kar van VNL. De politiek in gaan om mensen voor gek te zetten. En iets verderop:  “Iedereen die in mijn hoekje zit, dus in de rechtse politiek, krijgt dagelijks te horen dat-ie fascist is, of extreem-rechts. Maar dat het onveilig is geworden komt niet door mensen zoals ik, dat komt door de linkse elite.” 

peppie

Foto: de Volkskrant

Laat ik altijd gedacht hebben dat politiek een serieuze aangelegenheid is. Dat het ging om het besturen van het land. Dat het ging om keuzes te maken voor alle Nederlanders. Keuzes die soms ingaan tegen de opvatting van de meerderheid van de inwoners omdat de gekozen volksvertegenwoordigers een andere afweging maken. Dat volksvertegenwoordigers met elkaar in debat gaan om op basis van argumenten de juiste keuze te maken en die keuze vervolgens uit te dragen. En als je in dat debat het onderspit delft, dat je dan uitlegt waarom je het er niet mee eens bent,  maar wel aangeeft de keuze te accepteren. Dat je elkaar, ondanks inhoudelijke verschillen van mening, met respect behandelt en elkaar serieus neemt.

Heb ik het dan toch verkeerd gezien? In de politiek zet je elkaar voor gek. Maak je elkaar belachelijk. Zet je de ander in een hoek. Roos beklaagt zich erover dat hij ‘fascist’ of ‘extreem rechts’ is en zet in de dezelfde zin zijn opponenten in de ‘linkse elite’ hoek. Neem je alleen je eigen rechts liberale gedachtengoed serieus want een religie of levensbeschouwing is een ‘hobby’: “dat doe je thuis of in je gebedshuis en daar houdt het dan op.” Vreemd dat Roos er vervolgens wel voor pleit dat de overheid de bescherming van de ‘joodse hobby’ op zich neemt.

Nee, het theater van de politiek is weer een loot rijker (Peppie uit de column van gisteren). Welke vruchten deze loot gaat dragen is nog niet bekend: “Je wil geen lijst met allemaal mafklappers, zoals de PVV, dus we screenen ze goed.” Welke rendementen zou het PVV verleden van de twee oprichters van de VL hier bieden? Zij behoorden immers ook tot die ‘mafklappers’ op de PVV-lijst.

Cabaretteketet

Nog twee maanden en dan zit het jaar er weer op. Dan zitten we met de oliebollen op het champagnemoment van het jaar te wachten. Het moment dat er weer voor miljoenen aan de opwarming van de aarde wordt gewerkt via het afsteken van vuurwerk. Zo vlak voor dat moment is de oudjaarsconference. Een cabaretier kijkt terug op wat er in het afgelopen jaar is gebeurd en neemt dat op de hak. Vroeger altijd maar een, tegenwoordig zijn het er veel meer. Immers iedere zichzelf respecterende cabaretier wil zijn eigen variant en zelfs historicus Maarten van Rossum heeft zich er al aan gewaagd.

eindejaarsconference

Foto: Eindejaarsconference van Van Rossem in Theater Carré | Amsterdam …

Maar wat te doen als de werkelijkheid al cabaret is? Wat moet een cabaretier dan doen? Welke grap moet je maken over GeenPeil van Peppi (Jan Roos) en Kokkie (Thierry Baudet) en het Oekraïnereferendum? Over de politieke ambities van beide heren? Welke grap moet je maken over het ‘mediafilmpje’ van Denk? Hoe neem je het ‘a-viertje’ van Wilders op de hak? Een lijstje met kreten en getallen dat wordt overtroffen door het eerste het beste beschreven bierviltje na vijtien pils en zeven kopstoten. Hoe kun je ‘pleurop’ Rutte overtreffen? Een grap maken over de ‘lijsttrekkersverkiezing’ van de PvdA zou betekenen dat je die verkiezingen serieus neemt. Om over het plagiëren van het plagiaat van Klaver maar te zwijgen. De cursus ‘rekenen met Roemer’ vond al plaats tijdens de algemene beschouwingen. Het creatieve taalgebruik van het CDA met betrekking tot ‘mensen van elders’, wat kun je daar nog aan toevoegen? Verder heeft Halbe Zijlstra de zwarte Piet al. En verder zijn wij tegen de bio-industrie. Maar goed dat ik geen eindejaarsconferance hoef te geven.

Hoe maak je cabaret van een werkelijkheid die alle kenmerken van een cabaretvoorstelling heeft? Een grap over een grap, dat zou een meta-grap zijn. Of zou je de rol om kunnen draaien? Anderhalf uur serieus en inhoudelijk praten over belangrijke zaken. Een cursus staatsrecht of een college rechtvaardigheid?

Moet kunnen. Kunnen we daarna helaas weer een jaar lang lachen om het ‘cabaret van de werkelijkheid’.

De Waarheid van Opiniez

Als ‘stukjesschrijver’ zoek je altijd naar meer publiek. Met dat in het achterhoofd, stuurde ik mijn stukje De heilige Nederlander naar Opiniez met de vraag of ze het stukje wilden plaatsen. Het was immers een reactie op een artikel op die site en zo zou er een gesprek kunnen ontstaan. Helaas werd dat verzoek afgewezen.

waarheid

Foto: npogeschiedenis.nl

Het gebeurt wel vaker dat media een ingezonden stuk weigeren. Kranten vaak met een verwijzing naar de ‘vele inzendingen en de kleine plek’, dus van een afwijzing kijk ik niet vreemd op. Wel van deze: “Dat gaan wij niet doen. Wij brengen niet het politiek-correcte, cultuurrelativistische geluid. Daarvoor kan je beter Joop.nl benaderen.” Die reactie maakte mij benieuwd en dus vroeg ik wat er ‘politiek-correct’ en ‘cultuurrelativistisch’ was aan mijn artikel. Dit vergezeld van de volgende vragen: “Het geluid dat jullie wel willen verspreiden, wordt ook door een groot deel van de politieke partijen en politici verspreid. Zou het kunnen dat dit het nieuwe ‘politiek correcte’ geluid is? En als dat zo is, zijn jullie dan niet in dezelfde fout aan het vervallen als degenen die jullie verwijten’ politiek-correct’ te zijn? Namelijk het uitschakelen van andere manieren van kijken naar de werkelijkheid?”  

Per kerende post kwam het antwoord: “We hebben een missie en daar houden we ons aan. Einde discussie.” Dus toch maar eens in die missie gekeken: “We richten onze kritische pijlen zonder aanzien des persoons op extreemlinks, op de gewone linkerkant, het midden en de rechterkant en uiterste rechterkant van het politieke spectrum. We gaan niet voor een partij of een politicus, we gaan strijdbaar voor het ideaal van de vrije samenleving. … Meningen over politiek en maatschappij moeten vrijelijk kunnen worden uitgewisseld. Zonder angst voor repercussies. Die kritische gedachtewisseling zien we als een wezenskenmerk van een vitale, democratische samenleving. Maar al te makkelijk wordt aangenomen dat de vrije samenleving een vanzelfsprekendheid is. Het is allesbehalve dat: de vrijheid moet continu worden bevochten. Dat vergt soms ook strijd tegen de bestaande elites. Een samenleving zonder vrije meningsuiting wordt een prooi voor repressie en autoritair leiderschap. Wat maar al te gauw tot de ondergang van de democratie kan leiden. De overheid zou primair burgers moeten helpen zich te ontplooien. Het individu staat centraal. Niet de groepsidentiteit, aangetaste groepsrechten of andere vormen van collectiviteit. … En natuurlijk geloven we politici niet op hun woord. We proberen achter de echte politieke agenda te komen. Want politici werken voor ons, de burgers. Niet omgekeerd. Ons ideaal is een actief burgerschap, waar politici continu op de huid worden gezeten en worden aangesproken op hun daden. Gratuite uitspraken en verbale open deuren van politieke hotemetoten beschouwen we zoals ze zijn: gebakken lucht. En we verwerpen de verstikkende politieke correctheid in de pers en de media.”

Een artikel weigeren en daarbij verwijzen naar een missie die het tegendeel zegt? Wat zijn woorden als ‘niet voor een partij gaan’, ‘meningen vrij uitwisselen’, ‘kritische gedachtenwisseling als wezenskenmerk’ en ‘vrije meningsuiting’ waard als je iets afwijst met als reden: Dat gaan wij niet doen. Wij brengen niet het politiek-correcte, cultuurrelativistische geluid,” zonder toe te lichten wat er ‘politiek correct en cultuurrelativistisch’ is? Hoe geloofwaardig ben je als je zelf niet op prijs stelt, wat jezelf bij anderen, politici, wel doet? Namelijk het proberen achter de ‘echte politieke agenda’ te komen en ze ‘op de huid te zitten’ en ‘aanspreken’ op hun daden. Hoe serieus neem je je eigen missie dan? Op die vraag kwamen drie pictogrammen als antwoord: ❤️👏🏽😊.

Zou ik een punt hebben met mijn vermoeden dat Opiniez in dezelfde fout aan het vervallen is als degenen die zij van ‘politieke correctheid’ beschuldigen? Namelijk het doodzwijgen van meningen en opvattingen die niet in je eigen wereldbeeld passen? Valt Opiniez zo niet ten prooi aan ‘verstikkende politieke correctheid’ van een nieuw soort? Jammer dat een goed gesprek bij Opiniez niet mogelijk is. Immers, alleen door met elkaar in gesprek te gaan, kunnen we elkaar begrijpen en samen verder komen.

Hoe serieus neem je je eigen naam als alleen opinies en meningen uit één hoek welkom zijn? Als die als de nieuwe ‘waarheid’ worden gezien? Over waarheid gesproken, zou ‘De Waarheid’ dan niet een betere naam zijn?

Positieve innovatie

D66 is een optimistische partij, zo blijkt uit het artikel van Tweede Kamerlid Kees Verhoeven bij ThePostOnline. De partij ziet de uitdagingen en de grote werkloosheid en andere ellende. Ze verschilt, van andere partijen omdat: “D66 kijkt naar de toekomst en kiest naast optimisme voor innovatie. Innovatie is goed voor onze economie, zorgt voor nieuwe banen en leidt tot oplossingen voor de grote vragen van onze tijd.” Dit terwijl andere partijen, volgens Verhoeven met het vingertje gaan wijzen: “Zo beschimpt de PVV de islam en de Europese Unie. Zo beschouwt het CDA de ‘individualisering’ als het moderne kwaad. Zo legt de SP alle schuld bij de markt en zo doet GroenLinks alsof de wereld ten onder gaat aan vrijhandel.”

innovatie

Foto: www.motor-talk.de

Inderdaad leidt innovatie tot nieuw werk en dus tot andere banen. Webdisigners bestaan zo’n vijfentwintig jaar. Van een App-ontwikkelaar hadden we vijftien jaar geleden nog nooit gehoord. En zo zijn er vele soorten werkzaamheden die pas van recente datum zijn. Werkzaamheden mogelijk gemaakt door innovatieve ontwikkelingen zoals het internet en de computer. Dit is de rooskleurige, optimistische kant van de innovatiemedaille.

De andere, minder rooskleurige kant van die medaille is dat innovatie ook tot vernietiging van werk en dus tot het verlies van oude banen leidt. Door innovatieve ontwikkelingen zoals de mechanisering van de landbouw is de productie flink verhoogd terwijl het aantal mensen werkzaam in die sector is verschrompeld. Door de automatisering en robotisering in bijvoorbeeld de metaalindustrie zijn veel oude banen verloren gegaan en nam het aantal mensen werkzaam in die sector af. De PC leidde tot het verdwijnen van de typekamer en dus de functie van typist.

Twee kanten van de innovatie-medaille waarbij het aantal nieuwe banen kleiner is dan het aantal banen dat verloren gaat. Dan maar geen innovatie meer? Of zou er van uit een heel ander frame naar innovatie moeten worden gekeken? Een frame waarin de mens centraal staat en innovatie het leven vergemakkelijkt? Een frame waarin economie en de rol die werk inneemt een heel andere is? Is, met andere woorden, het denken over werk en economie niet toe aan een innovatie?

De heilige Nederlander

Op de site Opiniez verwijt Peter van Dijken minister Bussemaker dat zij volhardt in linkse fouten. Van Dijken: “In plaats van hen (nieuwkomers) te wijzen op de welhaast onbegrensde mogelijkheden die het wonen in dit land met zich meebrengt, moedigt zij hen aan om vooral vast te blijven houden aan hun ideeën (over homo’s, vrouwen, Joden, andersdenkenden) die vijandig staan ten opzichte van de kernwaarden van onze maatschappij.” En: “Door deze opstelling laat links Nederland zien dat het blijft wegkijken en het wensdenken boven de ratio blijft stellen.” Nogal een verwijt en of Bussemaker dit wel of niet doet, daar gaat het mij niet om. Mij gaat het om de verhouding tussen ‘ideeën’ en de ‘kernwaarden’ van onze maatschappij.

voltaire

Illustratie: Citations et Pensées | QQ Citations

Van Dijken verwijt nieuwkomers dat zij vreemde ideeën hebben. Ideeën die niet stroken met onze kernwaarden. Is niet juist een van die kernwaarden dat iedereen zijn eigen opvattingen en ideeën mag hebben? Ook over homo’s, vrouwen, joden, islamieten, atheïsten enzovoort. Dat iemand mag vinden dat democratie een waardeloos en achterhaald principe is. Dat iemand mag vinden dat het enige recht van een vrouw het aanrecht is. Dat iemand mag vinden dat zwarten toch echt superieur zijn aan blanken. Dat iemand mag vinden dat homoseksualiteit is strijd is met de wetten van god of de natuur. Dat iedereen zijn leven op zijn eigen manier kan en mag vormgeven, zolang de wet maar geen geweld wordt aangedaan. Dezelfde wet die ook voor alle anderen geldt. Is die vrijheid niet de belangrijkste kernwaarde van onze maatschappij? Om Voltaire aan te halen: “Ik verafschuw wat u zegt, maar ik zal uw recht om het te zeggen met mijn leven verdedigen.”

Is het niet juist Van Dijken die deze vrijheid en daarmee onze democratische samenleving geweld aan wil doen door van mensen die van elders komen te eisen dat zij ‘hun ideeën’ vervangen door ‘onze’? En nu we het over ‘onze’ hebben, zijn alle Nederlanders wel even tolerant voor homo’s, vrouwen, joden en andersdenkenden? Hoe tolerant is de SGP voor vrouwen? Hoeveel gelovige Nederlanders zijn er die homoseksualiteit als een ziekte zien? Zou er geen enkele Nederlander zijn die joden haat? En hoe tolerant we voor andersdenkenden zijn, is dagelijks te lezen op sites als joop.nl, ThePostOnline.nl en vele andere. Zijn Nederlanders wel zo heilig als Van Dijken ze afschildert?

‘By your command’

Volgens het CDA valt de samenleving langzaam uit elkaar: “Mensen leven langs elkaar heen en er ontstaan nieuwe scheidslijnen: tussen hoog- en laagopgeleiden, tussen jong en oud, tussen oorspronkelijke en nieuwe Nederlanders. We wonen in andere wijken en gaan naar andere scholen. We ontmoeten elkaar niet meer en begrijpen elkaar daarom steeds minder.” Dit valt te lezen in haar verkiezingsprogramma.  Daarom wil de partij de samenleving versterken en zet in op burgerschap. Wat is burgerschap? Daarover wordt geen uitsluitsel gegeven. Als inwoner van een stad of land ben je een burger van die stad of dat land, je hebt het burgerschap ervan. Dat betekent dat je alle plichten (houden aan de wetten en het betalen van belastingen) nakomt en aanspraak mag maken op de geldende rechten, bijvoorbeeld de vrijheid van meningsuiting en de vrijheid van godsdienst.

Cylon.png

Illustratie: Keep Calm-o-Matic

Het CDA lijkt er van alles aan toe te willen voegen: “Burgerschap vraagt om een gedeeld besef van waarden en normen,” en daarmee zijn we er nog niet: “…de bereidheid om verantwoordelijkheid te nemen voor de mensen om je heen en om te zien naar elkaar. Het gaat om de inzet voor anderen die het eigen belang overstijgen.” En als klap op de vuurpijl: “Burgerschap vraagt om een brede acceptatie van onze kernwaarden en tradities, zoals die in symbolen als het Koninklijk Huis en het volkslied tot uitdrukking komen. Historisch besef, de beleving van tradities en het respect voor hetgeen onze voorouders met elkaar hebben opgebouwd, bevorderen het gevoel van saamhorigheid en identiteit, ook voor nieuwkomers in onze samenleving. Daarbij zorgen gemeenschappelijke nationale en religieuze feestdagen voor een gevoel van herkenning en verbinding.”

Sinterklaas, kerst vieren en op tweede kerst- en paasdag naar de meubelboulevard, het Wilhelmus zingen en trots zijn op het koningshuis. Ik begin me toch wat zorgen te maken of ik wel aan de burgerschap-eisen van het CDA kan en wil voldoen. Ik heb niets met het koningshuis. ‘Onze voorouders’ hebben goede en ook slechte dingen op hun kerfstok. Voor veel wat ze hebben gedaan, heb ik respect, voor veel ook niet. Zo kan ik geen respect opbrengen voor het slavernij- en koloniale verleden. Ik kan wel begrijpen hoe het zo is gekomen, dat de normen, waarden en gebruiken in het verleden anders waren. Is er trouwens ook plek voor een islamitische feestdag of voor een ‘dag van de atheïst’?

Fundamenteler wordt het als het gaat over het nemen van verantwoordelijkheid voor elkaar, of je inzetten voor een ander. Daarmee is niets mis, het overgrote deel van de mensen zal dat ook al doen: op het kind van de buren passen, de tuin van een vriend in orde maken, leider zijn van een jeugdelftal of het schrijven van columns op een website. Wordt het niet een ander verhaal als de overheid dit gaat ‘afdwingen’ en die richting lijkt het CDA op te willen gaan? ’Afdwingen’ via morele druk? Zou de overheid zich daar niet verre van moeten houden?

Oei, ik groei!

Zou ‘evenwichtige groei in balans met de wereld om ons heen’ mogelijk zijn? De econoom Tim Jackson denkt in zijn boek Prosperity without Growth van niet: “To resist growth is to risk economic and social collaps. To persue it relentlessly  is to endanger the ecosystems om which we depend for long-term survival.”

groene-groei

Foto: ESB

D66 denkt daar in haar  verkiezingsprogramma anders over. De partij wil naar een ‘toekomstbestendige’ economie en die: “is schoon en gebouwd op de grote kansen die duurzaamheid biedt.” De partij is niet tevreden met de verwachte economische groei: “Meer en schonere groei, met al haar voordelen voor iedereen, ligt binnen handbereik.” Want: “Wij (D66) zijn ervan overtuigd dat er geen grenzen aan de groei zijn, maar wel aan wat de aarde aankan.” 

Economische groei is belangrijk, volgens D66: “Groei geeft zuurstof. Een samenleving zonder groei bloeit niet. Groei zorgt voor dynamiek en voor kansen. Kansen op werk, op zelfstandigheid en zelfverwezenlijking. En heel basaal: groei zorgt voor de middelen om te investeren in onderwijs, in zorg, in elkaar. Wij willen schone groei. Groei die houdbaar is, evenwichtig en in balans met de wereld om ons heen. Een toekomstbestendige economie is schoon en gebouwd op de grote kansen die duurzaamheid biedt.”

Inderdaad, in onze op schulden gebaseerde economie is groei van essentieel belang. Die groei zorgt er namelijk voor dat de aangegane schulden betaalbaar blijven. Op de in de toekomst te verwachten groei kun je vooruitlopen door te lenen. Een lening waarvan je de rente en aflossing betaalt, uit die te verwachten groei. De economische crisis maakte duidelijk hoe kwetsbaar dit een samenleving maakt. Valt de groei weg, dan moet de lening even goed worden betaald en het geld dat daarvoor nodig is, moet ergens anders vandaan komen. Er moet dan worden bezuinigd. Bezuinigingen remmen vervolgens de groeimogelijkheden en zo raak je van de regen in de drup.

Volgens de filosoof Peter Sloterdijk (in zijn boek Sferen band 2 III Schuim) is onze samenleving de schaarste voorbij en is groeien om schaarste tegen te gaan en armoede te bestrijden, niet nodig. Volgens Jackson is de mens bang voor zijn eigen leegheid of onbeduidendheid. Die leegheid maskeert hij met producten. Producten als een manier om je als mens te onderscheiden van de groep, of er juist bij te horen.

Ons wereldbeeld is echter gebaseerd op schaarste en: “bedient zich van scherp ingestelde schaarste-optieken om zichzelf te observeren,” aldus Sloterdijk. Met andere woorden, we zien de wereld door een ‘schaarste-bril’ en de enige schaarste die we niet zien is de schaarste aan schaarste. Zou hij gelijk hebben?

Een fundamentele vraag aan D66: met welk doel moet de economie groeien?

 

Wat ben ik?

Nog iets naar aanleiding van het verkiezingsprogramma van het CDA. Na het lezen van het programma, kwam de vraag bij mij op of je als vluchteling ook een ‘inburgeringsplicht’ hebt?

wie-is-wieIllustratie: Upcoming

Deze vraag kwam bij me op omdat het programma verwarring oproept. Een vluchteling, of ik moet eigenlijk zeggen ‘werkelijke vluchteling’ want alleen die zijn nog welkom in Nederland, krijgt: “een ontheemdenstatus” Wat het verschil is tussen een vluchteling, die in de regio moet worden opgevangen, en een ‘werkelijke vluchteling’, daarover laat de partij zich niet uit. Zo’n onderscheid roept als vanzelf de vraag op wat er moet gebeuren als er ineens te veel ‘werkelijke vluchtelingen’ voor de deur staan? Komt er dan een nieuwe definitie de ‘echt werkelijke vluchteling’? Maar ik dwaal af, of eigenlijk ook niet, want naast vluchtelingen, ‘werkelijke vluchtelingen’, zijn er asielzoekers, nieuwkomers, reguliere migranten, wat meteen impliceert dat er ook niet-reguliere migranten zijn.

Want voor: “reguliere migranten geldt een strikt beleid van toelating en inburgering.”  Voor niet-reguliere migranten dan niet? Zijn die gewoon welkom of juist niet? Nieuwkomers: “die hier mogen blijven zijn via de inburgeringsplicht als eerste zelf verantwoordelijk voor hun integratie.” Omdat zowel de ‘reguliere migrant’ als de ‘nieuwkomer’ moet inburgeren zou je kunnen concluderen dat een nieuwkomer een reguliere migrant is. De inburgering eindigt met het Nederlanderschap: “Als kroon op de integratie hechten wij een groot belang aan een plechtige inburgeringsceremonie om de naturalisatie tot Nederlander te markeren.”

De ‘werkelijke vluchteling’ krijgt dus een ontheemdenstatus: “ waarbij enerzijds de vluchteling de ruimte krijgt om zich via opleiding of (vrijwilligers)werk te ontwikkelen, maar anderzijds vanaf het begin af aan eerlijk en duidelijk wordt vermeld dat het verblijf hier tijdelijk is” ‘Werkelijke vluchtelingen’ mogen hier niet blijven, ze zijn slechts tijdelijk welkom en dat tijdelijk kan ieder moment eindig zijn. Zijn ‘werkelijke vluchtelingen’ dan een vorm van niet-reguliere migranten? Die komen zeker niet in aanmerking voor die ‘kroon’. Daarmee ook geen plicht tot inburgering? Want moet de ‘werkelijke vluchteling’ zich niet voorbereiden op terugkeer?

Veel gegoochel met woorden dat het er helaas niet duidelijker op maakt. En wat gebeurt er trouwens met hier geboren kinderen van ‘werkelijke vluchtelingen’ die al jaren hier verblijven, als hun ouders terug moeten?

‘Aflaten’ en ‘afpersen’

Het CDA wil: “een stevig debat over onze gedeelde waarden, de betekenis van burgerschap of rechtvaardigheid in onze samenleving.” Gisteren besteedde ik aandacht aan de gedeelde normen en waarden en  vroeg mij af of de partij een debat wilde of les wilde geven in ‘burgerschap’. Laten we vandaag eens kijken naar een debat over rechtvaardigheid. Een van mijn favoriete onderwerpen, waarover ik al eerder schreef.

aflaat

Foto: CuBra

Wat voor het CDA rechtvaardig is, wordt niet duidelijk. Het verkiezingsprogramma geeft geen definitie en haakt niet aan bij het rechtvaardigheidsdebat in de wetenschap. Jammer, want dan zou de positie van de partij in het debat duidelijk worden.

Dan maar op een indirecte manier, via de vluchteling. “Het huidige vluchtelingenverdrag is op deze problematiek en omvang niet geschreven en moet daarom worden aangepast, om meer opvang in de regio en tijdelijke opvang elders mogelijk te maken.” De regio was al vaag, elders is nog vager en biedt slechts één zekerheid: het is niet hier. Wordt het probleem zo niet bij andere landen gelegd? Landen  die er ook niet om hebben gevraagd. Landen die er zelf veelal niet al te best voor staan, alleen met de opvang van vluchtelingen op te zadelen en als rijk en welvarend land alleen wat geld over te maken? Landen ‘in de regio’ die trouwens al het overgrote deel van alle vluchtelingen opvangen. Is dat een van die:  “… solide en houdbare oplossingen nodig om nieuwe drama’s te voorkomen”? Is dit afkopen via ‘aflaten’ de nieuwe manier waarop de christelijke naastenliefde wordt vormgegeven? Nog belangrijker, hoe rechtvaardig is dit afkopen via ‘aflaten’?

Als er in een land waaruit veel mensen zijn gevlucht eindelijk vrede is, dan moet het verplicht alle vluchtelingen uit Nederland terugnemen. Want: “landen die niet meewerken krijgen geen ontwikkelingshulp en komen niet in aanmerking voor handelsverdragen of andere vormen van samenwerking.” Het CDA volgt hier de VVD. Hoe rechtvaardig is deze neokoloniale vorm van ‘afpersen’?

Gelukkig blijft de deur op een kiertje staan voor vluchtelingen die ‘werkelijk in nood verkeren.’ De Syriër hoort daar waarschijnlijk niet bij. De ‘werkelijke vluchteling’ krijgt: “een ontheemdenstatus, waarbij … vanaf het begin af aan eerlijk en duidelijk wordt vermeld dat het verblijf hier tijdelijk is.” Als er vrede is in het land van herkomst, moet hij weer terug om dat land mee op te bouwen. Hoe menselijk is die onzekere ‘ontheemdenstatus? Onzeker omdat die ieder moment kan worden ingetrokken. Hoe rechtvaardig is het om zo iemands leven moeilijk tot onmogelijk te maken?

 

Waarden en burgerschap

Na enkele artikelen te hebben besteed aan het verkiezingsprogramma van de VVD, nu over naar het CDA. Volgens het CDA loopt: “Het politieke debat(…) vast in managementtaal, doorrekeningen en vastgeroeste standpunten.” De partij wil wat anders, zij wil: “een stevig debat over onze gedeelde waarden, de betekenis van burgerschap of rechtvaardigheid in onze samenleving.” Dat is nodig: “In de ik-samenleving van vandaag hebben we onvoldoende besef van het belang van gedeelde waarden en de onderlinge spelregels die nodig zijn om met elkaar samen te leven. We zijn te veel gaan geloven in een vrijheid zonder verantwoordelijkheid, in een wereld van rechten zonder plichten.” 

normen-en-waarden

Illustratie: normenenwaarden.org

Een debat over gedeelde waarden. Waarom is een debat over door iedereen ‘gedeelde waarden’ nodig? Een debat is een uitwisseling van gedachten, van de voors- en tegens. Wil ‘gedeeld’ niet zeggen dat het debat, die uitwisseling, al heeft plaatsgevonden en er consensus is bereikt? Het CDA lijkt daar wel van uit te gaan: want het zijn: “de waarden waarop onze samenleving is gebouwd.” Of zijn de waarden die het CDA noemt niet gedeelde, maar CDA waarden?

Net als de VVD, komt het CDA met: “onze handelsgeest en onze openheid naar de wereld,” dit samen met gemeenschapszin, het vreedzaam met elkaar leven in een samenleving van: “mensen met verschillende religieuze en culturele achtergronden en botsende politieke overtuigingen… Waar democratie en recht altijd het laatste woord hebben.” Want, aldus het CDA: “het zijn precies die waarden en tradities die nu onder druk staan.”

Het CDA laat, net als de VVD, na de negatieve kanten van die ‘handelsgeest’ en ‘openheid naar de wereld’ te benoemen. Zou dit bevorderlijk zijn voor het, volgens de partij, benodigde historische besef? De: “… beleving van tradities en het respect voor hetgeen onze voorouders met elkaar hebben opgebouwd, bevorderen het gevoel van saamhorigheid en identiteit, ook voor nieuwkomers in onze samenleving,” zoals de partij historisch besef definieert.

Als een debat eraan bijdraagt dat de negatieve kanten van die ‘waarden’ een plek krijgen in de gedeelde waarden en als het bijdraagt aan het historisch besef van alle Nederlanders, dan is een debat zinvol.

Zou het CDA dit bedoelen of is debat een verkeerd woord en bedoelt het CDA een les ‘burgerschap’? Want: “Burgerschap vraagt om een brede acceptatie van onze kernwaarden en tradities, zoals die in symbolen als het Koninklijk Huis en het volkslied tot uitdrukking komen,” Een goede vraag voor de lijsttrekker.