… en dingen die voorbij gaan.

Bij De Correspondent poogt Joris Luyendijk om het gesprek tussen mensen in verschillende ‘bubbels’ aan te zwengelen en te bevorderen. Hiervoor heeft hij gesproken met enkele PVV-kiezers. Die zitten immers niet in de ‘Correspondentbubbel’. Na deze gesprekken concludeert hij: “Eigenlijk alle PVV’ers die ik spreek worstelen met echte pijn: het Nederland waarvan ze hielden is er niet meer. Deze mensen hebben het gevoel dat hun ‘iets’ is afgenomen. Ze vullen dit ‘iets’ verschillend in, afhankelijk van of ze in een volksbuurt wonen of een vinexwijk, of ze ondernemer zijn of gepensioneerd, enzovoort. Maar steeds hoor ik dat gemis in de verhalen door.” 

john-deere

Foto: Agrifoto

Ja, ik zou willen dat ik nog steeds dat jochie van zes was op de tractor bij mijn vader en op schoot bij mijn moeder. Ik zou willen dat ik nog steeds die snelle rechtsbuiten was die ik op mijn achttiende was. Dat ik nog steeds een pilsje kon drinken voor één gulden en een kwartje. Ik zou willen dat ik nog steeds de vrijheid en de ‘onbegrensde’ mogelijkheden had, die ik als student van tweeëntwintig had. Dat ik ook nu nog naar Rock Werchter kon voor vijftig gulden en daar kon genieten van The Eurytmics, The Simple Minds, U2 en Peter Gabriel. Of naar een optreden van de Ramones. Of naar de jaren negentig, toen ik mijn vrouw leerde kennen en we ons huis kochten. Naar begin deze eeuw toen onze kinderen werden geboren. Dit natuurlijk wel met behoud van mijn huidige kennis en ervaring, salaris en alle goede dingen van nu.

Helaas, zijn mijn ouders overleden. Ben ik inmiddels vijftig en zit voetbal er door een blessure niet meer in. Is een pilsje tegenwoordig vier keer zo duur. Beperken mijn leeftijd en keuzes uit het verleden mijn mogelijkheden voor de toekomst. Zit die line up er bij Rock Werchter niet meer in en zijn de Ramones op Marky na allemaal dood.

Daar komt bij dat ik op die tractor zat midden in de Koude Oorlog, de eerste oliecrisis en het terrorisme van de RAF, de Rode Brigades, de IRA en onze Molukse medelanders. Rende ik als rechtsbuiten over de velden tijdens de economische crisis van de jaren tachtig. Was het in de jaren negentig lastig om dat huis te kopen en een passende plek op de arbeidsmarkt te vinden. Vlogen er vliegtuigen in gebouwen toen mijn zoontje bij mij op schoot zat en met mijn dochtertje toen er treinen in Madrid explodeerden.

Zou dat voor de PVV-kiezer anders zijn? Zou dat ‘Nederland waar ze van hielden’ ooit hebben bestaan?

Zwarte Pietwet

Het was gisteren dan eindelijk zover. De grote dag voor PVV-kamerleden Martin Bosma en Machiel de Graaf. Ze mochten hun wetsvoorstel ter bescherming van zwarte Piet in de Twede Kamer verdedigen. Die wet moet voor eens en altijd vastleggen hoe zwarte Piet eruit ziet. Artikel 1 luidt: “’Een Zwarte Piet heeft een egaal zwart of donkerbruin gezicht, rood geverfde lippen, zwart krulhaar en goudkleurige oorbellen, en is gekleed in een fluweelachtig pak met pofbroek en draagt een hoofddeksel met een gekleurde veer.”  

valentijnsdag

Illustratie: Jos Massagepraktijk

Jammer voor de beide PVV heren en hun fractiegenoten dat hun wet zijn Waterloo in de Tweede Kamer vond. Minister Plasterk was duidelijk, zo valt bij de Volkskrant te lezen, hij vond het ‘PVV-wetje’ strijdig met de Grondwet. Belangrijk verschil met het Waterloo van Napoleon, is dat de beide PVV-ers heel snel werden afgeserveerd terwijl Napoleon aan de winnende hand was totdat de Duitsers onder leiding van Generaal Von Blücher zo tegen de avond de zaak voor de ‘geallieerden’ kwam redden. Dit ten koste van Napoleon. Gelukkig  concludeerde de overgrote meerderheid van de Tweede Kamerleden dat het uiterlijk van zwarte Piet, de Sinterklaastraditie net als de invulling van kerstmis, geen taak is van de wetgever. Want zou er volgen, een wet over de grootte van de kerstboom en de kleur van de ballen?

Vreemd trouwens dat de PVV wetsvoorstellen indient om Nederlandse tradities te beschermen. Hoe past dit in de lijn  van de partij om zo ongeveer alles dat van buiten komt te willen weren? Zeker als dat van buiten een donkerder uiterlijk en moslim is.

Deze week was het weer valentijnsdag. Had een wet om een  dergelijke ‘aanval’ van een een aan onze cultuur vreemd element te weren, niet meer in de lijn der verwachtingen gelegen? Een wet waarbij dan meteen halloween en de kerstman meegenomen hadden kunnen worden. Deze de ‘Nederlandse cultuur’ vreemde elementen zouden toch geweerd moeten worden als ‘on-Nederlands’?

De grens en het lekke mandje

De Tweede kamer moet terugkomen van haar reces en in debat met premier Rutte en Minister Van der Steur van Veiligheid en Justitie. Tenminste, als het aan PVV-leider Wilders ligt. De reden? De pleger van de aanslag in Berlijn is waarschijnlijk via Nijmegen en Amsterdam naar zijn, naar we nu weten, ‘eindbestemming’ Milaan gereisd. “Onze grenzen zijn blijkbaar zo lek als een mandje en ons land loopt gevaar,” aldus Wilders.

krickenbecker-seenFoto: Natuurhistorisch Genootschap in Limburg

Beste meneer Wilders, hoezo reageert u zo verbaasd? Als Kamerlid behoort u toch te weten dat er een vrij verkeer van personen en goederen is tussen de landen die het Schengenakkoord hebben getekend. Dat vrije verkeer van personen betekent dat er geen grenscontroles worden gehouden, dat u en ik zonder dat we aan de grens worden gecontroleerd, naar een ander ‘Schengenland’ kunnen reizen. Laat zowel Nederland en Duitsland dit verdrag hebben getekend.

Heel handig voor mensen, die zoals ik, in uw geboorteplaats Venlo aan de grens met Duitsland wonen. Die voor een bezoek aan een restaurant in het zeven kilometer verderop gelegen Straelen niet hoeven te rekenen met extra wachttijd aan de grens. Die zo zonder paspoort een fietstocht kunnen maken via de Groote Heide in Venlo naar de Krickenbecker Seen (foto) gaan en via de Poellvensee en Herongen de Nederlandse grens weer oversteken. U weet wel via de grenspost waar zich het Venlo-incident afspeelde. Die op een warme dag naar het openlucht zwembad in Walbeck of in de Blue Lagoon willen gaan zwemmen. En die het onze Duitse vrienden mogelijk maakt om zonder oponthoud, behalve dan voor het zoeken van een parkeerplek, de Venlose binnenstad kunnen bezoeken voor een dagje shoppen.

Ja, dat kan betekenen dat een onverlaat zoals de Berlijnse aanslagpleger ook die grens over kan. Dat hoeft niemand te verbazen. Wilt u al die voordelen inruilen en weer grenscontroles invoeren? Denkt u werkelijk dat er dan geen onverlaat de grens passeert? Wilt u terug naar de situatie voor Schengen? Was het toen onmogelijk voor bijvoorbeeld een IRA-terrorist om de grens te passeren en een aanslag te plegen in bijvoorbeeld Roermond of in Nieuw Bergen? Werden toen alle leden van de Rote Armee Fraktion bij de grens tegengehouden?

Beste meneer Wilders, ja die aanslagpleger is door verschillende landen gereisd. Werd hij niet zeer snel gevonden? Zou dat misschien niet een compliment waard zijn voor de opsporingsdiensten?

Write your own (version of) history

De leider van het PVV-smaldeel in de Eerste Kamer, Marjolein Faber, doet niet onder voor haar evenknie in de Tweede kamer. In Vrij Nederland besteedt Max van Weezel aandacht aan haar optreden in die Eerste Kamer. Syrische vluchtelinge zijn gelukzoekers, “Busladingen vol profiteurs uit de islamitische woestijn dringen onze dorpen en steden binnen om na het verkrijgen van een verblijfsstatus een ingericht huis te krijgen met de bijbehorende uitkering en verwentoeslagen.” Ronkend, voor de betreffende mensen denigrerend taalgebruik waar Geert Wilders nog een puntje aan kan zuigen, of zoals Van Weezel schrijft: “vergeleken met Marjolein Faber is Geert Wilders een watje.” 

reconquistaIllustratie: Recursos Humanidades

Heel bijzonder wordt het als zij de ‘toestand in de wereld’ en vooral het Midden-Oosten verklaart. Volgens Faber probeerde het Westen daar orde op zaken te stellen en: “ondertussen worden wij in onze eigen achtertuin aangerand, verkracht, neergestoken, neergeschoten en opgeblazen.” Maar dat is eigenlijk niets nieuws voor Faber:“als ik kijk in 1.400 jaar geschiedenis, blijkt dat de islam 1.400 jaar geleden vanuit het Arabisch schiereiland naar het Westen is getrokken. We zien een spoor van verkrachtingen, moord en oorlog.”

Herschrijft Faber hier eigenhandig de geschiedenis? Past zij hier de geschiedenis aan, aan de denkbeelden van haar partij? Welke ‘zaken’ probeerden ‘wij’ op orde te stellen? De situatie in Irak voor de inval door Bush de Tweede? Of was die inval van Bush de Tweede een poging de zaken van Bush de Eerste op orde te krijgen? Of probeerde Bush de Eerste de in ongerede geraakte zaken van de oorlog tussen Iran en Irak op orde te stellen? Of was de oorlog tussen die beide landen waarbij Irak geld en wapens van het Westen kreeg, een poging om de door de Iraanse revolutie in het ongerede geraakte orde, te herstellen? Een revolutie die het gevolg was van Westerse (Amerikaanse) pogingen om de zaken, het regime van de Shah, op orde te houden? En zo kan nog wel even worden doorgegaan en niet alleen voor Irak en Iran.

En ja, de islam werd in haar beginjaren ook met het zwaard verspreid. Een islamitische veldheer drong aan op bekering van de bevolking van veroverde gebieden en daarbij zijn de nodige slachtoffers gevallen. Verschilt dit van de manier waarop de katholieke en later ook de protestantse heersers met de bevolking van veroverd gebied omgingen? Lieten die de bevolking de vrije ‘godsdienstkeuze’? Werden joden en moslims door de katholieke ver- of moet ik zeggen heroveraars van Spanje niet gedwongen bekeerd? Dit terwijl zij, net als voor het katholieke juk gevluchte Europeanen, onder moslim heerschappij in voorspoed en veiligheid konden leven.

Politiek in de rechtszaal

In Dagblad de Limburger van 19 november 2016 wordt verslag gedaan van het eerste deel van het betoog van Knoops. ‘Machtsmisbruik van justitie’, er is ‘geronseld’ met aangiften, 16.994.500 Nederlanders die géén aangifte hebben gedaan en een peiling van Maurice de Hond bewijst dat de maatschappij verdeeld is over de rechtszaak tegen Wilders. Een premier en een minister van justitie die de uitspraken van Wilders walgelijk noemen. Zijn dit juridische of politieke uitspraken?

vrouwe-justicia

Foto: Nu.nl

Kern van het betoog van Gert Jan Knoops, de advocaat van PVV leider Geert Wilders, is dat de ‘minder minder’ uitspraak van Wilders gezien moet worden in de context van de politiek , de verkiezingen en vooral het verkiezingsprogramma van de PVV. Volgens Knoops, Wilders en vele anderen is het een politiek proces. Voor de benaming ‘politiek proces’ valt veel te zeggen, er wordt immers een politicus vervolgd voor uitspraken die hij in een politieke omgeving heeft gebezigd. Onze samenleving bestaat echter uit meer dan politiek, Nederland is ook een rechtstaat.

Maakt het Openbaar Ministerie (OM) misbruik van haar macht? Een rechtstaat die discriminatie strafbaar stelt: de artikelen 137 c, d en e van het Wetboek van Strafrecht regelen dit. De rechtstaat geeft mensen, als zij zich beledigd of gediscrimineerd voelen, de gelegenheid om aangifte te doen en dat is gebeurd. Het is vervolgens aan het OM om te bezien of er voldoende reden is om tot vervolging over te gaan. Het OM heeft in dit geval geoordeeld dat dit zo is en dan komt de zaak voor de rechter. Dat het OM tot vervolging is overgegaan is goed te begrijpen. Het eerste proces tegen Wilders kwam er immers omdat de rechter het OM opdroeg om tot vervolging over te gaan terwijl het OM zelf onvoldoende grond daarvoor zag. En dus is er nu een strafproces over een politieke uitspraak en moet de rechter zich uitspreken.

Doet het ter zake, al is dat geen nette gang van zaken, dat er aangiften geronseld’ zijn en bijna zeventienmiljoen Nederlanders geen aangifte deden? Doet het ter zake wat de peilingen van Maurice de Hond opleveren? Doet het ter zake dat andere politici de uitspraken van Wilders ‘walgelijk’ noemden?

Zelfs al was er maar één aangifte, dan nog kan tot vervolging worden overgegaan. Al vonden alle Nederlanders behalve die ene die aangifte deed, dat er geen proces zou moeten komen, dan nog moet dat proces er komen als het OM er grond voor ziet of zelfs als het eraan twijfelt.

Maakt Knoops geen politieke karikatuur van de rechtstaat? Wie zou daarbij het meeste baat hebben?

In het land der blinden…

Aan de vooravond van de Amerikaanse verkiezingen trekken programmamakers weer naar de overkant van de plas. Zo trekt Eva Jinek dwars door de Verenigde Staten om met ‘de gewone man’ te praten. Ook Eelco Bosch van Rosenthal bezoekt Droomland Amerika en doet verslag. Het is immers ook voor Nederlanders van belang om te weten hoe Amerikanen denken. De afgelopen jaren heeft Jelle Brand Corstius al enkele mooie documenairereeksen gemaakt over het leven in Rusland en in Langs de oevers van de Yangtze leerden we China en de Chinezen nader kennen.

droomland-amerikaFoto: www.nrc.nl

De programmamakers kunnen en konden op veel lof rekenen. Ze laten en lieten de ‘gewone’ Amerikaan, Rus en Chinees zien en dat bleken heel gewone mensen te zijn. Eigenlijk net Nederlanders alleen spraken ze een andere taal. Een deel van de wereld dat er bekaaid vanaf komt en dat we bijna alleen maar lijken te kennen van oorlogen, opstanden en vluchtelingen, is de Arabische wereld. Bij de NPO dachten ze: laten we eens aandacht besteden aan de gewone Arabier. Laten we eens kijken wat hen beweegt. De NPO wil laten zien dat het Midden-Oosten: “een enorm veelzijdige regio met de meest uiteenlopende verhalen en personen”, is. Eigenlijk precies hetzelfde doel als Jinek, Bosch van Rosenthal, Brandt Corstius en de makers van de Yangtze. Waarbij de regimes in Rusland en China ook niet uitblinken in vrijheden, democratie en mensenrechten.  Een goed idee want hoe beter het beeld is dat mensen van elkaar hebben, hoe beter we elkaar kunnen begrijpen. En begrip kan de angst voor elkaar verminderen toch?

Nou, dat is buiten PVV-kamerlid Martin Bosma gerekend, zo valt te lezen bij Elsevier “Waarom zouden we geen angst mogen hebben voor de Arabische dictaturen gezien de totalitaire islam, het gebrek aan democratie en het hardnekkige verlangen van die landen in de middeleeuwen te blijven steken?”  Volgens de partij is het niet aan de NPO om ‘reclame te maken voor Arabische dictaruren’ zo tweet hij. Hij heeft daarom Kamervragen gesteld om te achterhalen: “‘waarom de mening van de Nederlanders inzake de Arabische dictaturen volgens de NPO niet deugt.” Het kan zijn dat Bosma niet verder heeft gelezen dan de kop boven het artikel op mediacourant.nl. Die spreekt over angst wegnemen, iets wat in het hele artikel niet terugkomt.

Zou Bosma en zijn PVV bang zijn dat er wel eens begrip zou kunnen ontstaan voor vluchtelingen en migranten? Zou hij een genuanceerder beeld van het Midden-Oosten vrezen omdat dan de ‘vijand’ een menselijk gezicht zou kunnen krijgen? Zou hij bang zijn dat begrip de PVV stemmen gaat kosten? Zou hij kennis vrezen omdat in het land der blinden eenoog immers koning is?

‘Islamitisch hoofddoekje’

‘Geen islamitische hoofddoekjes in een publieke functie’, dat is een van de programmapunten van de PVV. Een programma met als titel en motto: ‘Nederland weer van ons’ en dat roept meteen de vraag op wie die ‘ons’ is, maar daar wil ik het niet over hebben. Het gaat mij over dat islamitisch hoofdoekjesverbod in publieke functies.

hoofddoekje

Foto: www.moossie.nl

Hoe kun je aan een hoofddoekje zien dat het ‘islamitisch’ is? Welke kenmerken heeft zo’n hoofddoekje en waarin verschilt het van andere hoofddoekjes? Natuurlijk bedoelt de PVV wat anders. Ze bedoelt dat het dragen van islamitische religieuze uitingen door mensen in een publieke functie, verboden moet worden en het dragen van een hoofddoekje is zo’n uiting. Net zoals het dragen van een kruisje een christenlijk religieuze uiting is, een sikh een tulband draagt en zo heeft iedere religie haar symbolen.

Bedoelt de PVV dat religieuze uitingen niet meer gedragen mogen worden door mensen in publieke functies? Dat zou wel consequent zijn. Als immers alleen het dragen van uitingen van één religie verboden zou zijn, dan discrimineert de overheid immers. Zou de PVV er dan ook voor willen ijveren om de verwijzing naar god in de aanhef van iedere Nederlandse wet (‘Wij Willem-Alexander, bij de gratie Gods, Koning der Nederlanden, Prins van Oranje-Nassau, enz. enz. enz’) te verwijderen? Door de ambtseed aan de passen en alleen af te sluiten met ‘Dat verklaar en beloof ik’ en dus ‘Zo waarlijk helpe mij God Almachtig’  niet meer toe te staan? ‘God almachtig’ is trouwens een goede vertaling van  ‘Allahoe akbar’.

Waarschijnlijk bedoelt de PVV dat niet. Het programma verwijst alleen naar islamitische symbolen en lijkt zich niet druk te maken over de bevoorrechting van de christenlijke god door de overheid zelf. Roept de partij de overheid op om te discrimineren op basis van religie? Of wil de partij ook de Grondwet aanpassen en daarin op laten nemen welke religie wel onder de godsdienstvrijheid valt en welke niet? En nog een stap verder, wil de partij de islam de status van godsdienst ontnemen? Dan ben ik benieuwd naar de onderbouwing van die keuze.

It ain’t what you do

“Tweede Kamer bang voor besmetting Brexit-virus.” De kop boven een artikel in de Volkskrant. Een artikel waarin politici worden geciteerd en aangehaald. Dat Wilders ook in Nederland een referendum wil, is niet nieuw. Hij wil uit de EU en denkt dat we vervolgens in het Walhalla terecht komen. Hoe dat Walhalla eruit ziet? Hij weet wat hij niet wil, maar wat hij wel wil?

golden-circle-sinek

Illustratie: dekrachtvancontent.nl

SP-leider Roemer wil een kleiner EU-verdrag waarover vervolgens een referendum wordt gehouden. Alleen hoe overtuig je de andere EU-landen daarvan? Als die al te overtuigen zijn dat er een kleiner verdrag moet komen, ga je dan eerst jaren onderhandelen en een compromis uitwerken om dat compromis vervolgens de kans te laten lopen dat het via een referendum waardeloos wordt? Is dat geen verspilling van tijd? SP-er van Bommel: Het besmettingsgevaar is niet zozeer dat er een Nederlands referendum komt, maar dat de geest uit de fles is. Dat een Nexit onderdeel wordt van de verkiezingen in 2017.” CDA-er Knops voorspeld: “Als de Britten voor een Brexit stemmen, gaat het los in Den Haag.” D’66-er Verhoeven: ‘De zorgen zijn groot.” Uitspraken waarin angst doorklinkt.

Dit lezend, moet ik denken aan de gedragsonderzoeker Simon Sinek en zijn ‘Gouden Cirkel’. Centraal in de ‘Gouden Cirkel’ staan drie vragen: Waarom, Hoe en Wat. De belangrijkste vraag hiervan is waarom? Waarom doe je wat je doet? Een vraag die met gevoel te maken heeft en mensen nemen besluiten op basis van hun gevoel en niet op basis van argumenten, zo beweert Sinek.

Wil je iets bereiken in de politiek, dan moet de vraag waarom als eerste worden beantwoord. ‘Dat je samen sterker staat’, zoals PvdA-er Marit Maij beweert, gelooft iedereen. Al die cijfers over de ‘economische schade’ van een Brexit, die maken geen indruk. Waarom moeten we samen sterker staan? Waarom is die economische schade zo erg? En voor de voorstanders van een Brexit of voor Wilders: waarom is die economische schade niet erg?

‘Omdat wij een betere wereld willen, waarin het goed toeven is voor ons, onze kinderen en alle andere levende wezens. Een wereld waar iedereen, in veiligheid, een menswaardig bestaan kan opbouwen. Die wereld is alleen te realiseren als we samenwerken en krachten bundelen. Want alleen samen staan we sterk en zijn we sterk genoeg om dit te realiseren.’ Dit zou een antwoord van een voorstander van de EU kunnen zijn. Alleen voldoet de huidige EU hier niet aan, dus zou er een toevoeging moeten komen als: ’Daarom gaan wij pleiten voor een verbeterde EU waarin niet de economie maar het welzijn van de mens centraal staat.’

Om Sinek te citeren: “People don’t buy what you do, they buy why do you it.” Hebben politici die spreken over de EU, het alleen maar over het wat? Waar zijn politici en leiders die ons verleiden met een dergelijk verhaal en ons een goed gevoel geven?

Eigen goal

Het gebruiken van een bevoegdheid door een overheid waarvoor die niet is bedoeld, détournement de pouvoir, daarover schreef ik al. Maar wat als een de ene overheid zich bemoeit met de bevoegdheid van een andere? Als de ene overheid die er niet over gaat, de andere oproept om iets te doen? Een mooi staaltje daarvan.

eigengoal

Foto: article.wn.com

De Provinciale-Statenfractie van de PVV in Limburg diende een motie in waarin gemeenten werden opgeroepen om de ‘bevolking te raadplegen’ alvorens een vergunning af te geven voor een asielzoekerscentrum. Omdat de motie de steun van de CDA-fractie kreeg, werd zij aangenomen. Volgens Dagblad de Limburger in haar commentaar is de instemming door de CDA-fractie CDA-gedeputeerde Ger Koopmans slim en sluw: ”Inspraak bij een vergunningverlening is wettelijk namelijk geregeld in de bezwarenprocedure die bij elke gemeente geldt.” De motie belooft iets dat er al is.

Bovendien moeten vluchtelingen worden opgevangen. Dat zijn harde afspraken. Aan een college van burgemeester en wethouders vervolgens de plicht een locatie te organiseren. Het zoeken en aanbieden van een geschikte locatie voor een asielzoekerscentrum is een verantwoordelijkheid van het college van burgemeester en wethouder. Het college moet hierbij verschillende belangen afwegen en moet zich aan de geldende wet- en regelgeving houden.

Lopen de provinciale PVV en het CDA statenfractie zo gemeente en de colleges van burgemeester en wethouders in het bijzonder, voor de voeten?  De motie zet de burger op het verkeerde been, aldus het commentaar, en: “gemeentebesturen mogen dat, als gevolg van de oproep vanuit het gouvernement aan hun adres, gaan oplossen.” Een geval van hinderlijke bemoeizucht alleen maar om opportunistisch te ‘scoren’? Zou het de provinciale politici niet sieren als ze zich met hun eigen zaken zouden bemoeien en niet met die van de gemeente?

Zou het helpen als de Limburgse gemeenten iedere burger die zich beroept op de provinciale motie doorverwijzen naar Maastricht? Naar de bureaus van gedeputeerde Koopmans en de PVV-statenfractie? Zodat zij kunnen uitleggen dat ze zich ergens mee hebben bemoeid waar ze niet over gaan? Dat ze dat hebben gedaan om te ‘scoren’? Zou dat er een eigen goal van maken?

Paradoxale economie

Een paar jaar geleden gaf een Nederlandse politieke partij (de PVV) een ‘gerenommeerd onderzoeksbureau’ de opdracht om uit te zoeken wat het effect zou zijn als Nederland de Europese Unie  (EU) zou verlaten. In het kort was de conclusie: Nederland is economisch, politiek en maatschappelijk gezien, beter af bij het verlaten van de EU.

monopolieIllustratie: www.favrify.com

Nu heeft ons gerenommeerde Nederlandse Centraal Planbureau (CPB) onderzoek gedaan naar de effecten van een uittreden uit de EU van Groot Brittannië voor de Nederlandse economie. Conclusie in de Volkskrant: “De kosten van een Brexit – het uittreden van Groot-Brittannië uit de EU – kunnen oplopen tot 1.000 euro per Nederlander.” Dit wordt veroorzaakt door een vermindering van de handel, de innovatie en productiviteitsstijging. Alle EU-landen ondervinden economische nadelen van het uittreden van de Britten, Nederland na de Ieren en de Maltezers het meeste.

Zou de conclusie zijn dat uittreden winst oplevert en het verlies bij de achterblijvers terecht komt? Dan zou handel een ‘zero sum game’ zijn, de winst van de een is het verlies van de ander. Maar hoe is dat te rijmen met de economische theorie dat vrijhandel voor beide partijen tot winst leidt, een ‘win-win game’? Een Brexit belemmert handel tussen de Britten en de EU-landen. Het inrichten van handelsbelemmeringen zou dan een ‘lose-lose game zijn. Dan moeten de Britten, net als de andere EU-landen, ook verliezen.

Als dat het geval is, hoe kan het dan dat Nederland er, volgens het ‘PVV-onderzoek’ na het uittreden uit de EU op vooruitgaat? Dat is in het vrijhandelsdenken onmogelijk. Meer vrijhandel is win-win voor alle partijen. Het uittreden van Nederland betekent minder vrije handel en dus zouden alle betrokken partijen in meer of mindere mate moeten verliezen. Bij uittreden winnen kan immers alleen bij een ‘zero sum game’. 

Als de EU werkelijk een ‘zero sum game’ is, waarom stappen dan niet alle landen eruit? Maar wacht eens, als ze er allemaal tegelijk uitstappen, wie wint en wie verliest er dan? Als de EU een economische ‘zero sum game’  is, waarom zouden landen er dan lid van zijn geworden en willen er nog steeds landen bijhoren? Waarom dan steeds verdergaande vrijhandelsverdragen afsluiten zoals TTIP? Toetreden levert je dan immers economisch verlies op.

Of slaat een van de twee gerenommeerde onderzoeksbureaus de plank mis? Welk bureau? Dat zullen we weten als de Britten werkelijk besluiten om de EU te verlaten.