Het ego van Henk Krol

De Volkskrant houdt een interview-estafette met de lijsttrekkers van de politieke partijen. Op zaterdag 11 februari 2017 was het de beurt aan Henk Krol, de lijsttrekker van 50Plus. Krol geeft hoog op over zijn kwaliteiten als taboe-doorbreker. Krol: “Je hebt toch ook wel gezien dat alle onderwerpen waar ik vier jaar geleden over sprak toen nog taboe waren? Er mocht niet gesproken worden over de AOW-leeftijd, over het indexeren van pensioenen, over werkloosheid onder ouderen. Allemaal taboe. En nu. Ik lach me dood. De ene na de andere partij neemt onze onderwerpen over, al zijn ze vaak ook verantwoordelijk voor de huidige situatie.”

egoisme

Illustratie: InSites Consulting

Wacht eens even, mocht er vier jaar geleden niet over de AOW-leeftijd worden gesproken? Wordt er niet al jaren over het al dan niet houdbaar zijn van het pensioenstelsel gesproken. Kreeg bijvoorbeeld een jaar of zes geleden Wilders al niet het terechte verwijt dat hij een verkiezingsbelofte brak. De belofte dat vijfenzestig, vijfenzestig zou blijven.

Werkloosheid onder ouderen?  Ja, dat is echt pas iets van de laatste vier jaar, met dank aan de heer Krol. “In 2007 waren 50 duizend ouderen in de leeftijd van 55 tot 65 jaar werkloos. Van hen waren er 39 duizend (78 procent) een jaar of langer werkloos. Het merendeel daarvan, 25 duizend, is twee jaar of langer werkloos. Ter vergelijking: 80 duizend jongeren (15 tot 25 jaar) waren werkloos, van wie 69 duizend kortdurig. Er zijn dus meer jongeren werkloos, maar anders dan bij ouderen is deze werkloosheid van korte duur.” Aldus een bericht van het CBS uit 2008. En als we verder teruggaan, dan wordt er ook al over werkloosheid onder ouderen gesproken.

Beste meneer Krol, er is niets mis met trots zijn op uw prestaties, maar dan moeten het wel uw prestaties zijn, want is het anders niet ego-opblazerij om ‘je dood om te lachen’? Is het hele interview trouwens niet om je dood te lachen? Want staat het naast het opblazen van uw ego, niet vol met ‘alternatieve feiten’, creatief ‘boekhouden’ met oorzaak en gevolg en gedraai met verantwoordelijkheden?

Open grenzen en arbeidsmigranten

Oorzaak en gevolg waren de eerste woorden die mij te binnen schoten toen ik het artikel van Jaques Monasch bij ThePostOnline las. Monasch maakt zich druk over alles wat er fout is in de Europese Unie en toen ik de volgende passage las, dacht ik aan die twee woorden: “Het vrije verkeer van werknemers heeft geleid tot de uitholling van beroepen en tot oneerlijke concurrentie met als gevolg steeds lagere lonen. Om die reden moet de arbeidsmigratie aan banden worden gelegd.”

MOOIWEERAARDBEIENFoto: BN De Stem

Ja, door het vrije verkeer van personen kwam de Poolse aspergesteker, stukadoor en fabrieksarbeider naar Nederland en al snel werd hij gevolgd door zijn Bulgaarse of Roemeense collega. Monasch lijkt een punt te hebben: sinds deze arbeidsmigranten komen, worden beroepen uitgehold, lonen lager en de concurrentie oneerlijker. Dus de grenzen dan maar sluiten voor deze arbeidsmigranten.

Maar wacht eens even, klopt die redenering wel? In tijd gingen eerst de grenzen open en daarna de lonen omlaag en zonder open grenzen zou dit niet kunnen gebeuren, maar is het eerste daarmee ook de oorzaak van het laatste?

Ja, zij krijgen meestal minder betaald dan hun Nederlandse collega’s waarvoor de werkgever een CAO loon moet betalen. Een lager loon omdat zij via allerlei schimmige maar toch legale uitzendconstructies worden ingehuurd. Via bijvoorbeeld uitzendbureaus gevestigd in Polen die deze mensen in dienst hebben volgens de Poolse wet en arbeidsvoorwaarden. En ja, hierdoor werden en worden Nederlandse arbeiders uit de markt geprezen.

Zou de oorzaak van die uitholling, oneerlijke concurrentie en de lagere lonen die daarvan een gevolg zijn, niet het gevolg zijn van al die schimmige constructies? Zijn die schimmige constructie niet het gevolg van een gebrek aan daadkracht, of erger, wilskracht van onze politici om wettelijk te bepalen dat iemand die in Nederland zijn werk verricht, volgens de Nederlandse CAO betaald moet worden?

‘Nep-president’?

Ik schreef al eerder over de muur tussen de Verenigde Staten en Mexico. Een muur bedoeld om illegale migranten en ‘slechteriken’ tegen te houden. De regering Trump wil die muur afbouwen en wil dat de Mexicanen de kosten ervan voor hun rekening nemen. Ook de maatregel om mensen uit een zevental landen voorlopig de toegang tot het land te ontzeggen, is bedoeld om ‘slechteriken’ tegen te houden.

al-sahaf

Foto: Scholieren.com forum

Helaas voor de regering Trump, heeft een federale rechter in Seattle dit ‘inreisverbod’ ongrondwettelijk verklaard, zo valt bij Joop te lezen. Trump en de zijnen zijn hier niet blij mee. De ‘Mohammad Saïd al-Sahaf’ van de Amerikaanse regering, voorlichter Sean Spicer noemde het op zijn wilderiaans krankzinnig. Voor degenen die vergeten zijn wie Mohammad Saïd al-Sahaf is, hij was de persvoorlichter van Saddam Hoessein. De man op tv stond te verkondigen dat er niets aan de hand was omdat de Amerikaanse troepen overal aan de verliezende hand waren.

Ook de grote baas zelf liet zich niet onbetuigd. Trump reageerde per tweet: “The opinion of this so-called judge, which essentially takes law-enforcement away from our country, is ridiculous and will be overturned!” En: “We must keep “evil” out of our country!” Ook reacties die zo uit het repertoire van Wilders kunnen komen. Nog even en de Mexicanen betalen graag voor de muur om het  Amerikaanse ‘evil out of their country’ te houden.

Is het niet vreemd dat mensen die het niet eens zijn met Trump en Wilders, ‘nep’ zijn. De Nederlandse nep-parlementariërs zijn op dezelfde manier verkozen als Wilders. Maakt hem dat dan niet ook een nep-parlementariër? De rechters die Trump (en ook Wilders) nep noemt, zijn geheel volgens de regels van het systeem rechter geworden.

Als de regels van het spel ertoe kunnen leiden dat er nep-parlementariërs of nep-rechters een plek krijgen, zou het dan ook kunnen dat er geheel volgens de regels van het Amerikaanse spel een nep-president tot president verkozen wordt?

En voor degenen die Saïd al-Sahaf willen zien en horen:

 

 

 

Van je vrienden …

In Elsevier las ik: “Straks zijn bovendien alleen vluchtelingen welkom uit landen ‘die de Verenigde Staten steunen en van Amerikanen houden.” Een uitspraak die mijn wenkbrauwen deed fronsen. Daar moest ik even over nadenken. Het kan aan mij liggen, Misschien ontbreken wel de benodigde hersencellen om het te begrijpen. Misschien ook niet en begrijp ik het wel.

SAUDI-UK-CHARLESFoto: Nos

Alleen vluchtelingen uit landen die de Verenigde Staten steunen zijn welkom in de Verenigde Staten. Laten we er even van uit gaan dat Nederland de VS steunt. Dan zou dit betekenen dat de vroegere RaRa die hier wordt vervolgd vanwege hun radicale denken en acties, als vluchteling welkom is in de VS. Een lid van de RAF of IRA zou als vluchteling welkom zijn. Vreemd, van mijn ‘vrienden’ verwacht ik dat zij mij helpen tegen degenen die mij kwaad willen doen. Als ik het even in mijn eigen woorden vertaal staat er dan dat de vijanden van mijn vrienden welkom zijn?

Even naar het heden, een door de Saoedische regering vervolgde ‘blogger’ kan naar de VS vluchten, terecht naar mijn idee. Zijn Iraanse collega die precies hetzelfde doet, heeft pech, die kan creperen. De Ayatollah-staat steunt de VS immers niet. De toekomstige Bin Laden zou dus naar de VS kunnen vluchten, een Iraanse mensenrechtenactivist niet. Wat is de logica hierachter? Mijn logische deel begrijpt het niet.

In de politiek van tegenwoordig is logica echter ver te zoeken en wellicht ligt de verklaring in het niet logische. In de manier van praten van Trump valt op dat hij het altijd over groepen heeft, nooit over mensen en individuen, behalve dan natuurlijk over hemzelf. Zou het kunnen dat de wereld voor hem bestaat uit één almachtig individu en voor de rest uit groepen die hem al dan niet van nut kunnen zijn? Dat landen die hem niet steunen, niet van nut zijn en dus de mensen uit die landen ook niet?

Zo is dat niet logische toch ook weer logisch. Gevolg is wel dat potentiële vrienden creperen en potentiële vijanden uit Saoedi Arabië welkom zijn. Is dit wellicht een voorbeeld van wat John Cassidy ‘irrationele rationaliteit’ noemt: een situatie waarin op rationeel eigenbelang gebaseerde politieke handelen leidt tot irrationele en inferieure resultaten?

Een voordeel voor mij, mocht Wilders PVV onverhoopt aan de macht komen, dan kan ik vluchten naar de VS, al vraag ik me af of dat een goed idee is.

Verkiezingsgesprek

In de Volkskrant biedt Michiel Zonneveld een prachtige oplossing voor een probleem. Wat is het probleem? RTL houdt haar verkiezingsdebat met de lijsttrekkers van de vier grootste partijen in de peilingen begin februari. Zoals het er nu uitziet zijn dat de VVD, de PVV, het CDA en … ? En dat is het probleem. Dan volgen er vier partijen die in de peilingen ongeveer even groot zijn: PvdA, D66, SP en GroenLinks. Hoe los je dat op? Zonneveld: “Waarom organiseert RTL geen voordebat tussen de vier progressieve partijen?” Een win-win-oplossing aldus Zonneveld en: “de meeste winst levert deze oplossing de Nederlandse democratie op. Het zou een eerste stap richting een Nederlandse voorverkiezing worden.”

loesje

Illustratie: Loesje

Een geweldig oplossing voor het probleem van RTL. Zonneveld  trekt de vergelijking met de Verenigde Staten en Frankrijk en de manier waarop daar de president wordt gekozen. In Frankrijk wordt er net zolang gekozen totdat één kandidaat een meerderheid van de stemmen heeft. Hoe ze in de VS een president kiezen hebben we het afgelopen jaar weer kunnen zien.

Wacht eens! Kiezen we in Nederland een president? Nee, die functie kent Nederland niet. Wij hebben een koning voor de ceremonie en een minister-president die samen met de ministers ‘het werk’ doet. Die minister-president wordt ook niet gekozen. In Nederland worden parlementsleden voor de Tweede Kamer gekozen. Vanuit het parlement wordt vervolgens een regering (coalitie van partijen) gevormd die op steun van een meerderheid van leden van de Tweede Kamer kan rekenen en meestal wordt de leider van de grootste partij in de coalitie minister-president. De ‘winst’ voor RTL zie ik wel maar waar zit dan die ‘winst’ voor de Nederlandse democratie in Zonnevelds oplossing? Kampen de Amerikaanse en Franse democratie, ondanks de ‘voorverkiezingen’ niet met dezelfde problemen als de Nederlandse?

Zonneveld, RTL, andere media en ook de politieke partijen leggen de nadruk op het debat. Zou een gesprek de democratie niet veel meer dienen? Bijvoorbeeld een serie van uitzendingen waarin steeds met één lijsttrekker wordt gesproken en waarin alle lijsttrekkers dezelfde vragen moeten beantwoorden. Vragen over bijvoorbeeld rechtvaardigheid, vrijheid: hoe denkt de politicus hierover, wat betekent dit voor actuele zaken en hoe zien we dat terug in het handelen (stemgedrag) van de afgelopen tijd.

Minder winst voor RTL, immers geen debat met oneliners en kibbelende politici. Wellicht wel winst voor de democratie?

Holle vaten

Beste Jan Roos,

in de Volkskrant pleit u als nieuwbakken politicus en lijsttrekker van VNL voor een ‘rechts stembusakkoord’. Tot voor kort was een pleidooi voor een stembusakkoord iets voor de drukke linkerkant van het politieke spectrum en nu het zo druk is op rechts, gebeurt het ook aan die (uw) kant. Ik heb al eerder iets over stembusakkoorden geschreven, daar gaat het mij nu niet om, het gaat mij nu om uw schrijven.

jan-roos

Foto: cult.tpo.nl

Zo schrijft u over het ‘establishment: “Grote vraagstukken zoals het islamitisch terrorisme, de EU-crisis, de groeiende immigratie en de almaar toenemende belastingdruk worden door het establishment niet voorzien van een inhoudelijk bevredigend antwoord.” Wie behoort er eigenlijk tot dat establishment? Zonder man en paard te noemen wordt het lastig hier iets aan te doen.

Iets verderop: “ De geneigdheid om te anticiperen op de visie en stem van de burgerbevolking lijkt de zittende elite immers vreemd.” Een heel korte zin die veel vragen oproept en die doet denken aan Marx en de strijd van het arbeidersproletariaat tegen de kapitalisten. Wie behoort er tot de burgerbevolking en wie tot de elite? U suggereert dat de ‘burgerbevolking’ een visie en stem heeft. Wat is dan die visie en die stem? Als u die woorden niet nader duidt, dan blijven het lege vaten en die klinken, volgens het spreekwoord, hol.

Beste meneer Roos, u doet het voorkomen alsof u weet wat de bevolking denkt en wil. Sterker nog, alsof de ‘bevolking’ als één man spreekt en denkt. Neem uw eigen pleidooi voor een ‘rechts stembusakkoord’, als die ‘visie en stem’ van de bevolking zo duidelijk en helder is, hoe komt het dan dat u en uw rechtse broeders en zusters allemaal aparte partijen, partijtjes en ‘zelfstandigen met personeel’ vormen? Als het zo duidelijk is, waarom dan die verdeeldheid?

Als ik de kranten, radio, tv en digitale media een beetje volg, dan komt er een beeld naar voren van een verdeelde ‘bevolking’. Dus juist het ontbreken van een duidelijke ‘visie en stem’. Ik hoor uw verhaal en ook de verhalen van Pechtold, Klaver, Asscher, Rutte enzovoorts. En ik hoor die verhalen niet alleen van hen.

Graag verneem ik uw nadere duiding van deze en andere begrippen uit uw betoog. Of ben ik de enige die niet weet wat u bedoelt en toon ik, door deze vraag te stellen, aan dat ik bij de ‘niet begrijpende elite’ hoor?

Met vriendelijke groet,

de Ballonnendoorprikker

Een stukje geschiedenis

Vandaag op Radio 1 twee items over de komende verkiezingen voor de tweede kamer. Het eerste meldde dat de ‘scholierenvakbond’ LAKS ook mee gaat doen aan de verkiezingen en zich gaat focussen op jongeren en onderwijs. Het tweede meldde de naam van lijsttrekker Nieuwe Wegen, de nieuwe partij van Jaques Monasch. Triomfantelijk werd er gemeld dat het geen beroepspoliticus is. One issue partijen, nieuwe partijen en volledig opgeschoonde oude partijen, straks is een ruime meerderheid van de Tweede Kamerleden nieuw. Een onderwerp waar vaker aandacht voor is.

Evans.jpg

Toen ik dit hoorde moest ik denken aan het boek De eeuw van de macht. Europa 1815-1914 van Richard J. Evans. In dit boek besteedt hij natuurlijk ook aandacht aan ontluikende en ontwikkelende democratieën. Hij constateert dat Frankrijk en Italië na 1870 een snelle opvolging van kabinetten kenden. Een Franse kabinetsleider hield het gemiddeld nog geen jaar uit, zijn evenknie in Italië iets langer. Bovendien ontstonden er steeds weer nieuwe partijen. Dit stond in schril contrast met de situatie in bijvoorbeeld Engeland en Duitsland. Het eerste wat je dan denkt is dat Frankrijk en Italië in die tijd instabiel waren. Volgens Evans was dit echter niet het geval. De premiers wisselden zich dan wel snel af, de meesten bleven wel actief als minister, premier was een rol die een minister erbij vervulde. Politici en bestuurders kenden een zeer lange levensduur, het waren, zo zouden we nu zeggen, beroepspolitici. De stabiliteit van het systeem zat in de mensen die erin actief waren en belang hadden bij dat systeem.

Terug naar onze tijd. Ook nu kennen we een keur aan nieuwe partijen. Net als toen, zijn er ook nu one issuepartijen. Het kabinet Rutte II redt het de volle vier jaar of dat ook het komende kabinet is gegeven staat nog in de sterren. Het lijkt dus nog niet op het Italië of Frankrijk van eind negentiende eeuw. Mocht het zover komen, wie zorgt er dan voor de stabiliteit? Ervaren politici ontbreken dan immers.

Patent op het ‘goede leven’

De gewone mensen zijn terecht ongerust over wat de kosmopolieten en de hen steunende gevestigde politieke partijen hebben aangericht en nog aanrichten.” Een zin uit een artikel van Juriaan Van Acker bij ThePostOnline. In dat artikel betoogt hij dat populisme eigenlijk gedefinieerd moet worden als: “opkomen voor de gewone man, voor het goede leven en voor het behoud van tradities en de eigen identiteit.”

kreeft

Illustratie: Visionair

Wat deze zinnen en daarmee het betoog van Van Acker bijzonder maakt, is dat hij zijn eigen positie, zijn eigen levensopvatting of mening, voorziet van kwalificaties als ‘gewoon’. Anderen, noemt hij ‘kosmopolieten’ en betitelt ze als ‘elite’, het onvermijdelijke woord om iemand met een andere opvatting te diskwalificeren. Zijn mensen die er een andere mening of levensopvatting op nahouden dan ongewoon? Is iemand met ‘kosmopolitische opvattingen’ ongewoon en maakt die persoon dan meteen ook deel uit van de ‘elite’?  Ook bepaalt Van Acker en passant meteen wat een leven goed maakt. Het leven zoals hij het zich voorstelt, is het ‘goede leven’.

Het mag geen verbazing heten dat zijn vorm van populisme aan de goede kant van de streep staat. Je eigen positie onderbouwen met woorden die een positieve connotatie hebben, je ziet het vaker. Je voegt woorden als praktisch, pragmatisch of realistisch toe en dat maakt de ander meteen onpraktisch, niet-pragmatisch of irreëel. Voeg de ander dan ook meteen wat kwalificaties toe die door velen tegenwoordig als negatief worden ervaren zoals ‘kosmopoliet’ of ‘elite’, en je hoeft ze niet meer serieus te nemen. Ze staan aan de verkeerde kant en zijn, volgens Van Acker schuldig aan de vernietiging van de aarde en de natuur, aan de massa-migratie, eigenlijk aan alles wat er fout gaat.

Als, in de ogen van Van Acker, ongewoon mens maak ik mij zorgen over deze manier van discussiëren die mensen met andere opvattingen buiten het ‘gewone’ plaatst. Ja, ik behoor tot de mensen die vooral naar het heden en de toekomst kijken. Ik denk trouwens dat ook Van Ackers ‘gewone mensen’ dat doen. In het verleden kun je immers niet leven je kunt er wel veel van leren.

Beste meneer Van Acker, tenzij u mij de ‘patenten’ kunt laten zien, bepaalt u niet wie ‘gewone mensen’ zijn, en wat het ‘goede leven’ is. De strijd om het ‘goede leven’ is trouwens een zeer bloedige, een die we niet zouden moeten willen voeren. Immers wat goed voor u is, is niet persé goed voor anderen. Wist u trouwens dat ook IS voor het goede strijdt?

Welkom! Of niet?

Als je in Nederland asiel zoekt en krijgt, dan krijg je in eerste instantie een verblijfsvergunning voor vijf jaar. Kun je dan nog niet veilig terug naar je land van herkomst, dan krijg je een permanente verblijfsvergunning. CDA en SGP willen dit anders, deze partijen willen de tijdelijke verblijfsduur oprekken naar zeven jaar. Veel vluchtelingen hebben een gebrek aan perspectief in Nederland. Bovendien: “het doel moet zijn dat na afloop van een oorlog mensen weer terug gaan om te helpen bij de wederopbouw,” zo beweert CDA-leider Buma in Elsevier. Door de tijdelijke status op te rekken, heeft de Nederlandse overheid meer tijd om vluchtelingen terug te sturen.

kikker

Van iemand die de asielstatus heeft gekregen, wordt verwacht dat hij zich snel de taal en gebruiken eigen maakt en op zoek gaat naar werk, hij moet ‘inburgeren’ en deel gaan nemen aan de Nederlandse samenleving. Zou het kunnen dat een tijdelijke status daarbij hindert?  Het kan immers zomaar gebeuren dat alle inspanningen die je als vluchteling in je inburgering stopt, na vijf jaar voor niets is geweest. Als de oorlog in je land van herkomst is beëindigd, moet je van Buma immers terug om dat land mee op te bouwen. Is dat niet dubbel? De Nederlandse overheid verplicht je om in te burgeren, maar geeft je geen zekerheid dat je mag blijven? Vluchtelingen moeten goed hun best doen, maar krijgen geen garanties, behalve dan als ze: “kunnen aantonen dat ze een inkomen hebben en voldoende zijn ingeburgerd.” 

De christelijke mannenbroeders Buma en Van der Staaij signaleren een gebrek aan perspectief en daarom willen zij de tijdelijke status verlengen. Als een gebrek aan perspectief het probleem is, zou daar dan niet wat aan moeten worden gedaan? Wie is er verantwoordelijk voor dat perspectief? Moet perspectief niet worden geboden? Heb je daar niet anderen voor nodig? Is dat niet juist een opgave van de samenleving die de vluchteling asiel biedt? Is dat niet juist de opgave waar de politiek in het algemeen en vooral de christelijke mannenbroeders die de naastenliefde hoog in het vaandel hebben staan in het bijzonder, aan moet werken? Aan een perspectief in Nederland en niet alleen vluchtelingen ‘na de oorlog’ uitzetten om te helpen bij de ‘wederopbouw’?

Zou een verlengde tijdelijke status het perspectief van de vluchteling verbeteren? Of, en dan draaien we het om, zou het gebrek aan perspectief niet een gevolg kunnen zijn van die tijdelijke status? Zou meteen een permanente status daarbij niet veel uitnodigender zijn? Zij die ‘na de oorlog’ terug willen om hun land van herkomst op te bouwen, zullen zich door die permanente Nederlandse status niet laten weerhouden.

Ach, die arme geschiedenis

Zit u goed? Als dat niet zo is, ga dan even goed zitten voor u de volgende zin leest. “Onze samenleving vindt haar oorsprong in de joods-christelijke traditie, het humanisme, de Verlichting en het liberalisme, fundamenten die hebben geleid tot een vrije en tolerante samenleving.” De openingszin van een artikel op de opiniesite Jalta van VVD-kamerlid Malik Azmani. U weet wel het kamerlid dat het VVD-vluchtelingenbeleid van ‘opvang in de regio’ verzon. Een prachtige ronkende openingszin joods, christelijk, humanisme, Verlichting, liberalisme die de fundamenten van onze vrije en tolerante samenleving vormden. Haast te mooi om waar te zijn. Haast te mooi of gewoon te mooi?

kantIllustratie: Emaze

Neem dat joods-christelijke, Azmani is niet de enige die deze woorden tegenwoordig achter elkaar zet alsof ze bij elkaar horen. Toch dachten christenen daar eeuwen lang, eigenlijk nog tot kort geleden, anders over. De Europese christelijk geschiedenis loopt nu niet over van enthousiasme voor joden. Van buitensluiting, via progoms tot systematische vernietiging in gaskamers. Ook onderling waren die christenen niet altijd, of eigenlijk bijna nooit, goede vrienden. Denk maar eens aan de godsdienstoorlogen.

De Verlichting en het christendom en ook het jodendom, ook geen gelukkige combinatie. Verlichte denkers zetten zich juist af tegen voorgekookte waarheden van een religie. Zij moedigden mensen, in tegenstelling tot de dominees en priesters, juist aan tot zelfstandig denken en zoeken naar de waarheid. Gebruik de rede en kom tot de waarheid, zo zou je het kort kunnen samenvatten. Dat is trouwens ook in het kort de samenvatting van het humanisme. Ook dat zette zich juist af tegen het ‘bovennatuurlijke’ geloof en ging daar verder waar klassieke denkers waren opgehouden, of beter gezegd verdrongen door christelijke denkers. Nee, die vrije en tolerante samenleving is er eerder ondanks, dan dankzij het christendom gekomen.

Dan het liberalisme, welk liberalisme bedoelt hij? Zou een negentiende-eeuwse liberaal zich herkennen in de VVD-variant van nu? Een eeuw geleden was de liberaal Pieter Cort van der Linden premier, hij zou de huidige ‘liberale’ premier Rutte waarschijnlijk bestrijden. Zou Azmani weten dat het socialisme en zelfs het communisme ‘kinderen’ zijn van het liberalisme? En hoewel ze onderling flink van mening konden verschillen en elkaar de koppen in konden slaan, waren de confessionelen toch hun belangrijkste tegenstanders.

Beste meneer Azmani, achter die mooie ronkende zin zit veel meer dan u denkt. De werkelijkheid achter de combinatie van deze woorden is heel anders, heel wat minder mooi dan u hier suggereert. Maar ja wie maalt daar om. Het is geschiedenis en die kun je te pas en te onpas gebruiken om je eigen waarheid te creëren. Daarin staat u niet alleen.

Als historicus rest mij te verzuchten: ach, die arme geschiedenis.