De muur

Als je het in mijn jeugd over de muur had, dan werd de Berlijnse bedoeld. De, in mijn ogen, beste beschrijving van die muur is Harrie Jekkers van ’t Klein Orkest. In het lied Over de Muur schetst hij het spanningsveld van die Berlijnse muur. De Oost-Duitse, communistische kant die de muur had gebouwd: “Oost-Berlijn, Unter den Linden: er wandelen mensen langs vlaggen en vaandels. Waar Lenin en Marx nog steeds op een voetstuk staan. En iedereen werkt, hamers en sikkels, terwijl in parade-pas de wacht wordt gewisseld. 40 Jaar socialisme er is in die tijd veel bereikt… Maar wat is nou die heilstaat, als er muren omheen staan? Als je bang en voorzichtig met je mening moet omgaan? Ach, wat is nou die heilstaat, zeg mij wat is ie waard, wanneer iemand die afwijkt voor gek wordt verklaard?” Een muur om mensen binnen te houden. Om te voorkomen dat ze naar een beter leven zouden vluchten.

mmuur-mexico

Foto: commons.wikimedia.org

Alleen was het aan de andere kant, in het vrije kapitalistische West-Berlijn ook niet je van het: “West-Berlijn: de Kurfurstendamm!
Er wandelen mensen langs porno en peepshow. Waar Mercedes en Cola, nog steeds op een voetstuk staan. En de neonreclames, die glitterend lokken: Kom dansen! Kom eten! Kom zuipen! Kom gokken! Dat is nou 40 jaar vrijheid, er is in die tijd veel bereikt… Maar wat is nou die vrijheid, zonder huis, zonder baan? Zoveel Turken in Kreutzberg die amper kunnen bestaan.
Goed… je mag demonstreren, maar met je rug tegen de muur en alleen als je geld hebt, dan is de vrijheid niet duur.”

“En de vogels vliegen van West- naar Oost-Berlijn. Worden niet teruggefloten, ook niet neergeschoten. Over de muur, over het IJzeren Gordijn, omdat ze soms in het oosten soms ook in het westen willen zijn. Omdat er brood ligt soms bij de Gedachtniskirche, soms op het Alexanderplein!” Een muur die een Amerikaanse president deed uitroepen: “Ich bin ein Berliner” en een andere riep: “mr. Gorbatshov tear down this wall.” 

Als er nu, begin 2017, over de muur wordt gesproken, dan wordt de muur die president Trump op de grens van de VS met Mexico wil bouwen, bedoeld. Aan de ene kant van de muur de kapitalistische heilstaat. Maar wat is nou die heilstaat, als er muren om heen staan? Als iemand die afwijkt, voor illegaal wordt verklaard. Aan de andere kant het ontwikkelingsland Mexico. Waar je bang en voorzichtig moet zijn om niet het slachtoffer te worden van de oorlog tussen de verschillende drugskartels.

Aan beide zijden van de muur staan ‘ Mercedes en Cola’ op een voetstuk en lokken de neonreclames glitterend om te komen zuipen, gokken en drugs te gebruiken. Goed…. je mag er demonstreren, maar met je rug tegen de muur en alleen als je geld hebt, is de vrijheid niet duur. Want alleen de rijken vliegen van Mexico naar de VS en omgekeerd en ‘worden niet teruggefloten ook niet neergeschoten’.

Een muur om te voorkomen dat arme mensen naar een beter leven vluchten.

Van je vrienden …

In Elsevier las ik: “Straks zijn bovendien alleen vluchtelingen welkom uit landen ‘die de Verenigde Staten steunen en van Amerikanen houden.” Een uitspraak die mijn wenkbrauwen deed fronsen. Daar moest ik even over nadenken. Het kan aan mij liggen, Misschien ontbreken wel de benodigde hersencellen om het te begrijpen. Misschien ook niet en begrijp ik het wel.

SAUDI-UK-CHARLESFoto: Nos

Alleen vluchtelingen uit landen die de Verenigde Staten steunen zijn welkom in de Verenigde Staten. Laten we er even van uit gaan dat Nederland de VS steunt. Dan zou dit betekenen dat de vroegere RaRa die hier wordt vervolgd vanwege hun radicale denken en acties, als vluchteling welkom is in de VS. Een lid van de RAF of IRA zou als vluchteling welkom zijn. Vreemd, van mijn ‘vrienden’ verwacht ik dat zij mij helpen tegen degenen die mij kwaad willen doen. Als ik het even in mijn eigen woorden vertaal staat er dan dat de vijanden van mijn vrienden welkom zijn?

Even naar het heden, een door de Saoedische regering vervolgde ‘blogger’ kan naar de VS vluchten, terecht naar mijn idee. Zijn Iraanse collega die precies hetzelfde doet, heeft pech, die kan creperen. De Ayatollah-staat steunt de VS immers niet. De toekomstige Bin Laden zou dus naar de VS kunnen vluchten, een Iraanse mensenrechtenactivist niet. Wat is de logica hierachter? Mijn logische deel begrijpt het niet.

In de politiek van tegenwoordig is logica echter ver te zoeken en wellicht ligt de verklaring in het niet logische. In de manier van praten van Trump valt op dat hij het altijd over groepen heeft, nooit over mensen en individuen, behalve dan natuurlijk over hemzelf. Zou het kunnen dat de wereld voor hem bestaat uit één almachtig individu en voor de rest uit groepen die hem al dan niet van nut kunnen zijn? Dat landen die hem niet steunen, niet van nut zijn en dus de mensen uit die landen ook niet?

Zo is dat niet logische toch ook weer logisch. Gevolg is wel dat potentiële vrienden creperen en potentiële vijanden uit Saoedi Arabië welkom zijn. Is dit wellicht een voorbeeld van wat John Cassidy ‘irrationele rationaliteit’ noemt: een situatie waarin op rationeel eigenbelang gebaseerde politieke handelen leidt tot irrationele en inferieure resultaten?

Een voordeel voor mij, mocht Wilders PVV onverhoopt aan de macht komen, dan kan ik vluchten naar de VS, al vraag ik me af of dat een goed idee is.

Terrorisme en de ‘geparkeerde bus’

President Trump wil het islamitisch terrorisme uitroeien. In zijn inaugurale rede zei hij het als volgt “We will reinforce old alliances and form new ones – and unite the civilized world against Radical Islamic Terrorism, which we will eradicate completely from the face of the Earth.” Dat zal velen als muziek in de oren klinken. Hoe haalbaar is dat streven? Of is Trump de moderne Don Quichot? In dit stukje drie redenen waarom het niet gaat lukken en die drie redenen hebben te maken met de woorden ‘radical’, ‘islamic’ en ‘terrorism’.

don-quichot

Als eerste ‘radical’, in de betekenis van fundamenteel. Volgens Van Dale iemand van een uiterst orthodoxe theologische richting, iemand die zich stipt aan de religieuze voorschriften houdt, in dit geval de islamitische. Alleen wat zijn die voorschriften? Aangezien iedere religie verschillende stromingen kent die de ‘voorschriften’ allemaal anders interpreteren en iedere stroming van zichzelf vindt dat haar interpretatie de juiste is, is iedere islamiet, sterker nog, iedere gelovige orthodox en dus ‘radical’.

Als tweede ‘islamic’. De enige manier om te voorkomen dat een islamiet radicaal wordt, is te voorkomen dat hij islamiet wordt. Hiermee beweer ik niet dat iedere islamiet radicaal wordt, wel dat iedere radicale islamiet, islamiet is. Dus het radicale islamieten bestrijden kan alleen door te voorkomen dat iemand islamiet wordt. Als een persoon geen islamiet wordt, dan kan hij geen radicale islamiet worden. Dat geeft vervolgens echter geen enkele garantie dat die persoon niet radicaal wordt. Als die persoon gevoelig is voor religie en dat zijn zeer veel mensen, dan zou het wel eens een radicale christen of hindoe kunnen worden, want ook die zijn er. De strijd van Trump is dan alleen te winnen als hij de godsdienst uit de mens slaat.

Als laatste het woord ‘terrorism’ Zoals ik in een eerder artikel al betoogde, is terrorisme een strijdmethode, een ‘gevechtsstrategie’. Net zoals guerrilla een strijdmethode is. Als we het met voetbal vergelijken dan is het uitroeien van terrorisme te vergelijken met het uitroeien van catenaccio of zoals het tegenwoordig heet ‘de bus parkeren’, de uiterst verdedigende speelwijze gericht op het voorkomen van een tegendoelpunt. Niet mooi om te zien, soms wel effectief.

Goochel en Google

Ik typte een zoekopdracht in en kreeg het volgende bericht onder mijn neus: “In overeenstemming met wetgeving inzake gegevensbescherming vragen we u even de tijd te nemen de belangrijkste punten van het Privacybeleid van Google door te nemen. Dit heeft niets te maken met een wijziging die we hebben aangebracht. We geven u alleen de mogelijkheid de belangrijkste punten te bekijken.”  Oké, Google wil dat ik ergens kennis van neem.

privacy-reminder

Mooi zou je denken, maar nu even niet, want ik ben net met iets bezig om een stukje over te schrijven. Dat is echter buiten Google gerekend: U moet dit doen als u Google-services wilt blijven gebruiken. Ik moet dus iets lezen, anders mag in niet meer ‘googlelen’. De vriendelijke tekst, dat er niets is veranderd, wordt een stukje minder vriendelijk. Ik word ‘verplicht’ om nu iets te lezen. Bij zo’n bericht gaan mijn haren overeind staan, word ik achterdochtig want waarom zo dreigend als er toch niets is veranderd?

Eén muisklik verder: “Scrol omlaag en klik op ‘Ik ga akkoord’ als u klaar bent om door te gaan naar Google Zoeken.” Beste Google, ik was al klaar om te gaan zoeken en jullie hinderen mij daarbij. Belangrijker, waarom moet ik van jullie op ‘akkoord’ klikken voordat ik verder kan gaan, er is toch helemaal niets veranderd? U houdt alles bij wat ik zoek, wat ik bekijk en waar ik ben. Dat doet u, zo lees ik, om mij beter van dienst te zijn: “Gepersonaliseerde advertenties leveren die zijn gerelateerd aan bijvoorbeeld zoekopdrachten of video’s die u heeft bekeken op YouTube.” Beste Google, dat hoeft niet en bovendien heb ik er niet om gevraagd. Ja, jullie doen het ook om jullie producten te verbeteren. De belangrijkste reden mis ik echter, jullie doen het om jullie zelf een dienst te bewijzen door mijn ‘gegevens’ te gebruiken en te verkopen, om geld mee te verdienen.

Nu, kan ik kiezen of akkoord gaan of de ‘andere opties’. Toch maar even de laatste optie. Ha, hier kan ik allerlei zaken aan- of uitzetten. Alles uit dus, maar wacht eens? Dat heb ik een tijd geleden ook al gedaan en nu staat alles weer op ‘aan’, kunt u me uitleggen hoe dat kan? Ik zou hier toch mijn eigen keuze moeten zien en dat was al ‘alles uit’. U gaf aan dat er niets was veranderd en dat klopt dan niet. U heeft mijn eerdere keuze veranderd. Dat is niet zo netjes van u. Als ik te goeder trouw had gehandeld en ervan uit was gegaan dat er niets was veranderd, dan was juist alles veranderd en had u uw zin gekregen.

Vindt u dat, om het woord van de week aan te halen, normaal? Ik voel dan, om premier Rutte te citeren: “een groeiend ongemak wanneer mensen onze vrijheid misbruiken om hier de boel te verstieren….” 

Heeft de vertraging door Google toch nog tot een stukje geleid. Het andere stukje komt wellicht later.

Normaal doen!

Beste meneer Rutte, ik zag vandaag uw paginagrote brief afgedrukt in de Volkskrant. U nodigt uit om mee te praten via Facebook, dat kan en wil ik niet omdat ik de eigenaar van Facebook geen gratis data wil leveren die hij verkoopt aan derden die mij dan weer lastigvallen met reclame en voorgekookt nieuws. Toch neem ik uw uitnodiging om mee te praten graag aan, daarom deze brief.

Opmaak 1

In uw brief constateert u dat er mensen zijn die zich belabberd en vooral asociaal gedragen. Inderdaad, die zijn er, dat constateert u terecht. Volgens u is het: “Dat je fatsoenlijk naar elkaar luistert. In plaats van elkaar te overschreeuwen als je het ergens niet mee eens bent.” Even terzijde, waarom maakt u hier twee zinnen van? Hoe beoordeelt u uw eigen optreden en het optreden van uw collega-politici? Kunt u zich voorstellen dat dit optreden op mij, als eenvoudige burger, overkomt als elkaar overschreeuwen om aandacht en niet naar elkaar luisteren? Iets wat in de loop van de verkiezingscampagne waarschijnlijk alleen maar erger zal worden. Dat het gedrag van u en uw collega’s de oorzaak is van asociaal gedrag in de samenleving gaat mij te ver, een goed voorbeeld is het zeker niet.

Ook is het normaal dat je: “Elkaar helpt als het even moeilijk gaat en een arm om iemand heen slaat in zware tijden. Het is normaal dat je je inzet en niet wegloopt voor problemen.” Beste meneer Rutte, welk voorbeeld geeft u, uw partij en dit kabinet hier?

Neem de Syriërs die al langer ‘zware tijden’ doormaken, hun land is onveilig en verscheurd. Onder uw leiding is de deur naar Europa en Nederland voor hen gesloten, zit er een groep ‘opgesloten en uitzichtloos’ in Griekenland. Vluchtelingen moeten in de regio worden opgevangen, is uw mantra en dat komt goed uit want Nederland lijkt nooit bij de regio te horen. En zij die Nederland wisten te bereiken voor uw Turkije-deal moeten strenger worden gecontroleerd want het zouden eens vermomde IS’ers kunnen zijn. Als ze zijn toegelaten moeten ze het vooral zelf uitzoeken en worden opgescheept met schulden.

Neem de mensen die door welke oorzaak dan ook in een uitkeringssituatie terecht zijn gekomen en het moeilijk hebben. Soms worden zij gedwongen tot het verrichten van nutteloze en vooral stigmatiserende ‘tegenprestaties’ en worden gefrustreerd in het najagen van hun talenten en dromen.

Beste meneer Rutte, zou dat voelen als een arm om hen heen of misschien meer een klap in hun gezicht? De slogan van uw partij is, zoals ik uit uw brief opmaak: Normaal. Doen. Mag ik u het advies geven: Gewoon doen! Dan schuren uw woorden niet zo met uw daden.

Met vriendelijke groet,

de Ballonnendoorprikker

Verkiezingsgesprek

In de Volkskrant biedt Michiel Zonneveld een prachtige oplossing voor een probleem. Wat is het probleem? RTL houdt haar verkiezingsdebat met de lijsttrekkers van de vier grootste partijen in de peilingen begin februari. Zoals het er nu uitziet zijn dat de VVD, de PVV, het CDA en … ? En dat is het probleem. Dan volgen er vier partijen die in de peilingen ongeveer even groot zijn: PvdA, D66, SP en GroenLinks. Hoe los je dat op? Zonneveld: “Waarom organiseert RTL geen voordebat tussen de vier progressieve partijen?” Een win-win-oplossing aldus Zonneveld en: “de meeste winst levert deze oplossing de Nederlandse democratie op. Het zou een eerste stap richting een Nederlandse voorverkiezing worden.”

loesje

Illustratie: Loesje

Een geweldig oplossing voor het probleem van RTL. Zonneveld  trekt de vergelijking met de Verenigde Staten en Frankrijk en de manier waarop daar de president wordt gekozen. In Frankrijk wordt er net zolang gekozen totdat één kandidaat een meerderheid van de stemmen heeft. Hoe ze in de VS een president kiezen hebben we het afgelopen jaar weer kunnen zien.

Wacht eens! Kiezen we in Nederland een president? Nee, die functie kent Nederland niet. Wij hebben een koning voor de ceremonie en een minister-president die samen met de ministers ‘het werk’ doet. Die minister-president wordt ook niet gekozen. In Nederland worden parlementsleden voor de Tweede Kamer gekozen. Vanuit het parlement wordt vervolgens een regering (coalitie van partijen) gevormd die op steun van een meerderheid van leden van de Tweede Kamer kan rekenen en meestal wordt de leider van de grootste partij in de coalitie minister-president. De ‘winst’ voor RTL zie ik wel maar waar zit dan die ‘winst’ voor de Nederlandse democratie in Zonnevelds oplossing? Kampen de Amerikaanse en Franse democratie, ondanks de ‘voorverkiezingen’ niet met dezelfde problemen als de Nederlandse?

Zonneveld, RTL, andere media en ook de politieke partijen leggen de nadruk op het debat. Zou een gesprek de democratie niet veel meer dienen? Bijvoorbeeld een serie van uitzendingen waarin steeds met één lijsttrekker wordt gesproken en waarin alle lijsttrekkers dezelfde vragen moeten beantwoorden. Vragen over bijvoorbeeld rechtvaardigheid, vrijheid: hoe denkt de politicus hierover, wat betekent dit voor actuele zaken en hoe zien we dat terug in het handelen (stemgedrag) van de afgelopen tijd.

Minder winst voor RTL, immers geen debat met oneliners en kibbelende politici. Wellicht wel winst voor de democratie?

Holle vaten

Beste Jan Roos,

in de Volkskrant pleit u als nieuwbakken politicus en lijsttrekker van VNL voor een ‘rechts stembusakkoord’. Tot voor kort was een pleidooi voor een stembusakkoord iets voor de drukke linkerkant van het politieke spectrum en nu het zo druk is op rechts, gebeurt het ook aan die (uw) kant. Ik heb al eerder iets over stembusakkoorden geschreven, daar gaat het mij nu niet om, het gaat mij nu om uw schrijven.

jan-roos

Foto: cult.tpo.nl

Zo schrijft u over het ‘establishment: “Grote vraagstukken zoals het islamitisch terrorisme, de EU-crisis, de groeiende immigratie en de almaar toenemende belastingdruk worden door het establishment niet voorzien van een inhoudelijk bevredigend antwoord.” Wie behoort er eigenlijk tot dat establishment? Zonder man en paard te noemen wordt het lastig hier iets aan te doen.

Iets verderop: “ De geneigdheid om te anticiperen op de visie en stem van de burgerbevolking lijkt de zittende elite immers vreemd.” Een heel korte zin die veel vragen oproept en die doet denken aan Marx en de strijd van het arbeidersproletariaat tegen de kapitalisten. Wie behoort er tot de burgerbevolking en wie tot de elite? U suggereert dat de ‘burgerbevolking’ een visie en stem heeft. Wat is dan die visie en die stem? Als u die woorden niet nader duidt, dan blijven het lege vaten en die klinken, volgens het spreekwoord, hol.

Beste meneer Roos, u doet het voorkomen alsof u weet wat de bevolking denkt en wil. Sterker nog, alsof de ‘bevolking’ als één man spreekt en denkt. Neem uw eigen pleidooi voor een ‘rechts stembusakkoord’, als die ‘visie en stem’ van de bevolking zo duidelijk en helder is, hoe komt het dan dat u en uw rechtse broeders en zusters allemaal aparte partijen, partijtjes en ‘zelfstandigen met personeel’ vormen? Als het zo duidelijk is, waarom dan die verdeeldheid?

Als ik de kranten, radio, tv en digitale media een beetje volg, dan komt er een beeld naar voren van een verdeelde ‘bevolking’. Dus juist het ontbreken van een duidelijke ‘visie en stem’. Ik hoor uw verhaal en ook de verhalen van Pechtold, Klaver, Asscher, Rutte enzovoorts. En ik hoor die verhalen niet alleen van hen.

Graag verneem ik uw nadere duiding van deze en andere begrippen uit uw betoog. Of ben ik de enige die niet weet wat u bedoelt en toon ik, door deze vraag te stellen, aan dat ik bij de ‘niet begrijpende elite’ hoor?

Met vriendelijke groet,

de Ballonnendoorprikker

Naar de bron

“Occupy heeft inderdaad niet de neoliberale wereldorde omver geworpen, maar Bernie Sanders, Syriza, Jeremy Corbyn en Podemos zijn ondenkbaar zonder het voorwerk van Occupy.” Dit schrijft Hassan Bahara in de Volkskrant bij zijn bespreking van het boekje Ik kom in opstand van Eva Rovers. Volgens Bahara, ik heb het boekje nog niet gelezen,  handelt het boek over de kracht, of eigenlijk de zwakte, van opstanden via sociale media. Bij deze ‘digitale opstanden’ ontbreekt de onderlinge verbondenheid die, volgens Rovers, nodig is voor succesvolle sociale veranderingen. Rovers onderbouwt haar betoog met het Occupy voorbeeld, de Egyptische opstand tegen Mubarak en Black Lives Matter. Bij Occupy en Black Lives Matter vindt Bahara de voorbeelden van Rovers niet overtuigend.

bronFoto: Woon & Leven

Of de voorbeelden het betoog van Rovers versterken, kan ik niet beoordelen, ik heb haar boek niet gelezen. Dat weerhoudt mij niet om kanttekenen bij de redeneringen van Bahara te plaatsen. Zou Syriza in Griekenland er werkelijk niet zijn geweest zonder Occupy? Dat zou betekenen dat Syriza haar visie op de wereld aan Occupy te danken heeft, dat Sanders, Corbyn en Podemos putten uit het gedachtegoed van Occupy. Dat zou betekenen dat het denken ingrijpend is gewijzigd door Occupy en dat Occupy een nieuwe visie op de wereld heeft geformuleerd.

Een vreemde gedacht omdat diverse auteurs de ‘Occupy’ boodschap al vóór 2011 brachten. Neem John Cassidy en Wat als de markt faalt” uit 2009, Benjamin Barber en zijn Cunsumed uit 2007, Naomi Klein in No Logo uit 1999 en Hans Achterhuis en zijn Het rijk van de schaarste uit 1988 om er slechts een paar te noemen. Een oude boodschap trouwens, in de negentiende eeuw bracht Karl Marx deze al. Trouwens niet alleen ‘schrijvers’, ook demonstranten zoals de Indignados in Spanje vlak voor het eerste Occupy tentenkamp op Wallstreet of bij de diverse bijeenkomsten van de Wereld Handelsorganisatie zoals in 1999.

Zou het kunnen dat Occupy niet de bron is maar dat het uit dezelfde bron put als Corbyn, Sanders, Syriza en Podemos?

Verleiden of verleid worden

“Of hij geeft een standaard antwoord, een antwoord dat niet aansluit bij de gestelde vraag of hij lokt een discussie uit die de aandacht afleidt van de vragen.” Dit is de onderbouwing van het verzoek van het Openbaar Ministerie (OM) om Volkert van der G. weer achter de tralies te krijgen. Tenminste, als we de Volkskrant mogen geloven.

afleidingIllustratie: Doordebenen

Nu weet ik niet welke vragen de reclasseringsambtenaren stellen en daarom is het moeilijk te beoordelen op welke vragen een standaard antwoord wordt gegeven of dat het antwoord niet aansluit bij de gestelde vraag. Dus of Van der G. zich daaraan schuldig maakt is niet te beoordelen als je er niet bij bent. Het laatste argument, discussies uitlokken die de aandacht afleiden van de vraag, roept bij mij vragen op.

Van der G. lijkt mij een pientere persoon die weet wat hij doet en die bewust uit is op het zaaien van verwarring. Zijn verleden als jurist zal hem daarbij goed van pas komen omdat het bij juridische procedures ook draait om handig woordgebruik en een creatieve interpretatie van (wets)teksten. Daardoor kun je immers de aandacht afleiden van je eigen ‘zwakte’ en tegelijk het zoeklicht richten op de zwakte van de ander. Zou het kunnen dat Van der G. dat nu ook doet?

Als je de onderbouwing van het OM mag geloven, heeft hij succes en lukt het hem om de aandacht af te leiden van hemzelf en die te richten op de reclasseringsambtenaren. Is dat een reden om Van der G. weer in het gevang te stoppen?

Wie is het te verwijten dat er een discussie ontstaat die de aandacht afleidt van de gestelde vragen? Behalve voor iemand met een gespleten persoonlijkheid, die kan ook met zichzelf in discussie gaan, heb je voor een discussie tenminste twee personen nodig. De ‘uitlokker’ kan uitlokken, als de ‘uitgelokte’ zich niet laat verleiden, ontstaat er geen discussie. Als de uitgelokte zich wel laat verleiden, wie kun je dan verwijten dat er een discussie ontstaat? Is dat degene die ‘uitlokt’, of degene die zich ‘laat uitlokken’? Die zich laat afleiden van zijn doel?

Een stukje geschiedenis

Vandaag op Radio 1 twee items over de komende verkiezingen voor de tweede kamer. Het eerste meldde dat de ‘scholierenvakbond’ LAKS ook mee gaat doen aan de verkiezingen en zich gaat focussen op jongeren en onderwijs. Het tweede meldde de naam van lijsttrekker Nieuwe Wegen, de nieuwe partij van Jaques Monasch. Triomfantelijk werd er gemeld dat het geen beroepspoliticus is. One issue partijen, nieuwe partijen en volledig opgeschoonde oude partijen, straks is een ruime meerderheid van de Tweede Kamerleden nieuw. Een onderwerp waar vaker aandacht voor is.

Evans.jpg

Toen ik dit hoorde moest ik denken aan het boek De eeuw van de macht. Europa 1815-1914 van Richard J. Evans. In dit boek besteedt hij natuurlijk ook aandacht aan ontluikende en ontwikkelende democratieën. Hij constateert dat Frankrijk en Italië na 1870 een snelle opvolging van kabinetten kenden. Een Franse kabinetsleider hield het gemiddeld nog geen jaar uit, zijn evenknie in Italië iets langer. Bovendien ontstonden er steeds weer nieuwe partijen. Dit stond in schril contrast met de situatie in bijvoorbeeld Engeland en Duitsland. Het eerste wat je dan denkt is dat Frankrijk en Italië in die tijd instabiel waren. Volgens Evans was dit echter niet het geval. De premiers wisselden zich dan wel snel af, de meesten bleven wel actief als minister, premier was een rol die een minister erbij vervulde. Politici en bestuurders kenden een zeer lange levensduur, het waren, zo zouden we nu zeggen, beroepspolitici. De stabiliteit van het systeem zat in de mensen die erin actief waren en belang hadden bij dat systeem.

Terug naar onze tijd. Ook nu kennen we een keur aan nieuwe partijen. Net als toen, zijn er ook nu one issuepartijen. Het kabinet Rutte II redt het de volle vier jaar of dat ook het komende kabinet is gegeven staat nog in de sterren. Het lijkt dus nog niet op het Italië of Frankrijk van eind negentiende eeuw. Mocht het zover komen, wie zorgt er dan voor de stabiliteit? Ervaren politici ontbreken dan immers.