Normaal doen!

Beste meneer Rutte, ik zag vandaag uw paginagrote brief afgedrukt in de Volkskrant. U nodigt uit om mee te praten via Facebook, dat kan en wil ik niet omdat ik de eigenaar van Facebook geen gratis data wil leveren die hij verkoopt aan derden die mij dan weer lastigvallen met reclame en voorgekookt nieuws. Toch neem ik uw uitnodiging om mee te praten graag aan, daarom deze brief.

Opmaak 1

In uw brief constateert u dat er mensen zijn die zich belabberd en vooral asociaal gedragen. Inderdaad, die zijn er, dat constateert u terecht. Volgens u is het: “Dat je fatsoenlijk naar elkaar luistert. In plaats van elkaar te overschreeuwen als je het ergens niet mee eens bent.” Even terzijde, waarom maakt u hier twee zinnen van? Hoe beoordeelt u uw eigen optreden en het optreden van uw collega-politici? Kunt u zich voorstellen dat dit optreden op mij, als eenvoudige burger, overkomt als elkaar overschreeuwen om aandacht en niet naar elkaar luisteren? Iets wat in de loop van de verkiezingscampagne waarschijnlijk alleen maar erger zal worden. Dat het gedrag van u en uw collega’s de oorzaak is van asociaal gedrag in de samenleving gaat mij te ver, een goed voorbeeld is het zeker niet.

Ook is het normaal dat je: “Elkaar helpt als het even moeilijk gaat en een arm om iemand heen slaat in zware tijden. Het is normaal dat je je inzet en niet wegloopt voor problemen.” Beste meneer Rutte, welk voorbeeld geeft u, uw partij en dit kabinet hier?

Neem de Syriërs die al langer ‘zware tijden’ doormaken, hun land is onveilig en verscheurd. Onder uw leiding is de deur naar Europa en Nederland voor hen gesloten, zit er een groep ‘opgesloten en uitzichtloos’ in Griekenland. Vluchtelingen moeten in de regio worden opgevangen, is uw mantra en dat komt goed uit want Nederland lijkt nooit bij de regio te horen. En zij die Nederland wisten te bereiken voor uw Turkije-deal moeten strenger worden gecontroleerd want het zouden eens vermomde IS’ers kunnen zijn. Als ze zijn toegelaten moeten ze het vooral zelf uitzoeken en worden opgescheept met schulden.

Neem de mensen die door welke oorzaak dan ook in een uitkeringssituatie terecht zijn gekomen en het moeilijk hebben. Soms worden zij gedwongen tot het verrichten van nutteloze en vooral stigmatiserende ‘tegenprestaties’ en worden gefrustreerd in het najagen van hun talenten en dromen.

Beste meneer Rutte, zou dat voelen als een arm om hen heen of misschien meer een klap in hun gezicht? De slogan van uw partij is, zoals ik uit uw brief opmaak: Normaal. Doen. Mag ik u het advies geven: Gewoon doen! Dan schuren uw woorden niet zo met uw daden.

Met vriendelijke groet,

de Ballonnendoorprikker

Verkiezingsgesprek

In de Volkskrant biedt Michiel Zonneveld een prachtige oplossing voor een probleem. Wat is het probleem? RTL houdt haar verkiezingsdebat met de lijsttrekkers van de vier grootste partijen in de peilingen begin februari. Zoals het er nu uitziet zijn dat de VVD, de PVV, het CDA en … ? En dat is het probleem. Dan volgen er vier partijen die in de peilingen ongeveer even groot zijn: PvdA, D66, SP en GroenLinks. Hoe los je dat op? Zonneveld: “Waarom organiseert RTL geen voordebat tussen de vier progressieve partijen?” Een win-win-oplossing aldus Zonneveld en: “de meeste winst levert deze oplossing de Nederlandse democratie op. Het zou een eerste stap richting een Nederlandse voorverkiezing worden.”

loesje

Illustratie: Loesje

Een geweldig oplossing voor het probleem van RTL. Zonneveld  trekt de vergelijking met de Verenigde Staten en Frankrijk en de manier waarop daar de president wordt gekozen. In Frankrijk wordt er net zolang gekozen totdat één kandidaat een meerderheid van de stemmen heeft. Hoe ze in de VS een president kiezen hebben we het afgelopen jaar weer kunnen zien.

Wacht eens! Kiezen we in Nederland een president? Nee, die functie kent Nederland niet. Wij hebben een koning voor de ceremonie en een minister-president die samen met de ministers ‘het werk’ doet. Die minister-president wordt ook niet gekozen. In Nederland worden parlementsleden voor de Tweede Kamer gekozen. Vanuit het parlement wordt vervolgens een regering (coalitie van partijen) gevormd die op steun van een meerderheid van leden van de Tweede Kamer kan rekenen en meestal wordt de leider van de grootste partij in de coalitie minister-president. De ‘winst’ voor RTL zie ik wel maar waar zit dan die ‘winst’ voor de Nederlandse democratie in Zonnevelds oplossing? Kampen de Amerikaanse en Franse democratie, ondanks de ‘voorverkiezingen’ niet met dezelfde problemen als de Nederlandse?

Zonneveld, RTL, andere media en ook de politieke partijen leggen de nadruk op het debat. Zou een gesprek de democratie niet veel meer dienen? Bijvoorbeeld een serie van uitzendingen waarin steeds met één lijsttrekker wordt gesproken en waarin alle lijsttrekkers dezelfde vragen moeten beantwoorden. Vragen over bijvoorbeeld rechtvaardigheid, vrijheid: hoe denkt de politicus hierover, wat betekent dit voor actuele zaken en hoe zien we dat terug in het handelen (stemgedrag) van de afgelopen tijd.

Minder winst voor RTL, immers geen debat met oneliners en kibbelende politici. Wellicht wel winst voor de democratie?

Holle vaten

Beste Jan Roos,

in de Volkskrant pleit u als nieuwbakken politicus en lijsttrekker van VNL voor een ‘rechts stembusakkoord’. Tot voor kort was een pleidooi voor een stembusakkoord iets voor de drukke linkerkant van het politieke spectrum en nu het zo druk is op rechts, gebeurt het ook aan die (uw) kant. Ik heb al eerder iets over stembusakkoorden geschreven, daar gaat het mij nu niet om, het gaat mij nu om uw schrijven.

jan-roos

Foto: cult.tpo.nl

Zo schrijft u over het ‘establishment: “Grote vraagstukken zoals het islamitisch terrorisme, de EU-crisis, de groeiende immigratie en de almaar toenemende belastingdruk worden door het establishment niet voorzien van een inhoudelijk bevredigend antwoord.” Wie behoort er eigenlijk tot dat establishment? Zonder man en paard te noemen wordt het lastig hier iets aan te doen.

Iets verderop: “ De geneigdheid om te anticiperen op de visie en stem van de burgerbevolking lijkt de zittende elite immers vreemd.” Een heel korte zin die veel vragen oproept en die doet denken aan Marx en de strijd van het arbeidersproletariaat tegen de kapitalisten. Wie behoort er tot de burgerbevolking en wie tot de elite? U suggereert dat de ‘burgerbevolking’ een visie en stem heeft. Wat is dan die visie en die stem? Als u die woorden niet nader duidt, dan blijven het lege vaten en die klinken, volgens het spreekwoord, hol.

Beste meneer Roos, u doet het voorkomen alsof u weet wat de bevolking denkt en wil. Sterker nog, alsof de ‘bevolking’ als één man spreekt en denkt. Neem uw eigen pleidooi voor een ‘rechts stembusakkoord’, als die ‘visie en stem’ van de bevolking zo duidelijk en helder is, hoe komt het dan dat u en uw rechtse broeders en zusters allemaal aparte partijen, partijtjes en ‘zelfstandigen met personeel’ vormen? Als het zo duidelijk is, waarom dan die verdeeldheid?

Als ik de kranten, radio, tv en digitale media een beetje volg, dan komt er een beeld naar voren van een verdeelde ‘bevolking’. Dus juist het ontbreken van een duidelijke ‘visie en stem’. Ik hoor uw verhaal en ook de verhalen van Pechtold, Klaver, Asscher, Rutte enzovoorts. En ik hoor die verhalen niet alleen van hen.

Graag verneem ik uw nadere duiding van deze en andere begrippen uit uw betoog. Of ben ik de enige die niet weet wat u bedoelt en toon ik, door deze vraag te stellen, aan dat ik bij de ‘niet begrijpende elite’ hoor?

Met vriendelijke groet,

de Ballonnendoorprikker

Een stukje geschiedenis

Vandaag op Radio 1 twee items over de komende verkiezingen voor de tweede kamer. Het eerste meldde dat de ‘scholierenvakbond’ LAKS ook mee gaat doen aan de verkiezingen en zich gaat focussen op jongeren en onderwijs. Het tweede meldde de naam van lijsttrekker Nieuwe Wegen, de nieuwe partij van Jaques Monasch. Triomfantelijk werd er gemeld dat het geen beroepspoliticus is. One issue partijen, nieuwe partijen en volledig opgeschoonde oude partijen, straks is een ruime meerderheid van de Tweede Kamerleden nieuw. Een onderwerp waar vaker aandacht voor is.

Evans.jpg

Toen ik dit hoorde moest ik denken aan het boek De eeuw van de macht. Europa 1815-1914 van Richard J. Evans. In dit boek besteedt hij natuurlijk ook aandacht aan ontluikende en ontwikkelende democratieën. Hij constateert dat Frankrijk en Italië na 1870 een snelle opvolging van kabinetten kenden. Een Franse kabinetsleider hield het gemiddeld nog geen jaar uit, zijn evenknie in Italië iets langer. Bovendien ontstonden er steeds weer nieuwe partijen. Dit stond in schril contrast met de situatie in bijvoorbeeld Engeland en Duitsland. Het eerste wat je dan denkt is dat Frankrijk en Italië in die tijd instabiel waren. Volgens Evans was dit echter niet het geval. De premiers wisselden zich dan wel snel af, de meesten bleven wel actief als minister, premier was een rol die een minister erbij vervulde. Politici en bestuurders kenden een zeer lange levensduur, het waren, zo zouden we nu zeggen, beroepspolitici. De stabiliteit van het systeem zat in de mensen die erin actief waren en belang hadden bij dat systeem.

Terug naar onze tijd. Ook nu kennen we een keur aan nieuwe partijen. Net als toen, zijn er ook nu one issuepartijen. Het kabinet Rutte II redt het de volle vier jaar of dat ook het komende kabinet is gegeven staat nog in de sterren. Het lijkt dus nog niet op het Italië of Frankrijk van eind negentiende eeuw. Mocht het zover komen, wie zorgt er dan voor de stabiliteit? Ervaren politici ontbreken dan immers.

‘Groene mannetjes’

“Weer van ons land gaan houden en trots zijn op onze gedeelde geschiedenis en toekomst!” Dat wil het Forum voor Democratie, zo blijkt uit haar verkiezingsprogramma. Dit stukje tekst is te vinden in het hoofdstuk cultuurbeleid. Aangezien de leider van het Forum een historicus is, ging ik er eens goed voor zitten. Die zou mij immers haarfijn moeten kunnen vertellen wat maakt dat ik zo trots moet zijn op die gedeelde geschiedenis.

groene-mannetjes

De groene man voor de deur van Opmerkelijk in Venlo. Foto: zoom.nl

Enige tijd later bleef ik achter met een kater en die was niet van de nieuwjaarsviering, geen antwoord op de vraag waarop ik trots moet zijn. Hoe moet ik dat dan weten? Toch werd ik er wel wat wijzer van: er is een complot van de publieke omroep! Een complot? Ja, een complot want: “Forum voor Democratie constateert grote vooringenomenheid in de publieke media. Een stuitende eenzijdigheid domineert, gekoppeld aan groot gebrek aan oprechte nieuwsgierigheid. De NPO is verworden tot een instrument van het partijkartel… .” Ja, het gaat heel diep: “Eindeloos werd de Nederlandse bevolking verteld hoe goed het associatieverdrag met Oekraïne was en hoe desastreus de Brexit zou zijn. De favoriete NPO-gezichten verkondigden dagelijks dat Trump nooit kon winnen – en na de uitslag mochten dezelfde gezichten uitleggen waarom hij won. De onderwerpkeuze, gasten en voorkeuren van steeds dezelfde presentatoren pakken schokkend vaak uit in het voordeel van steeds weer dezelfde politieke partijen en agendapunten. Andere partijen en opvattingen worden negatief bejegend of zelfs totaal genegeerd of verdraaid.”

Nu kun je tegenwoordig in een ‘informatiebubbel’ zitten, je ziet, krijgt en leest dan alleen maar informatie die je mening en ideeën bevestigen. Wellicht heb ik het afgelopen jaar in zo’n ‘bubbel’ gezeten en heb ik iets gemist, of iets gezien wat er alleen in mijn bubbel was. Ja, ik zag mensen waarschuwen voor een nee tegen Oekraïne en de Brexit, ik zag veel Clintonologen en Wilders-waarschuwers. ‘Doemscenario’s doen het immers goed in de media, goed nieuws is immers geen nieuws. Maar ik zag vooral veel aandacht voor, gesprekken over, en vooral ook met, mensen die er anders over dachten. Ik herinner me journalisten en programmamakers die trektochten door Trump-land hielden. Misschien heb ik dat gedroomd. Baudet en Roos waren niet van het scherm te slaan en zijn dat nog steeds niet. Ik kan me niet heugen dat nieuwe politieke partijen zoveel aandacht kregen als afgelopen jaar VNL, DENK, GeenPeil en FvD.

Wat me het meest bevreemd is dat ik me meen te herinneren dat we in Nederland juist een zeer pluriform stelsel van zendgemachtigden hebben, ieder met hun eigen kleur en geluid. Een stelsel dat evenwicht juist zoekt door de diversiteit aan het woord te laten. Als zo’n stelsel “is verworden tot een instrument van het partijkartel,” dan moet er wel sprake zijn van een complot? Wat is dat ‘partijkartel’ trouwens? Ben ik dan een tweede complot op het spoor? Zie ik ‘groene mannetjes’ of het Forum?

Fijne feestdagen meneer Rutte

Beste premier Rutte,

ik hoorde dat ik politiek correct ben en dat ik de Nederlandse identiteit te grabbel gooi of me ervoor schaam. Waarom? Omdat ik u en alle andere mensen op deze wereld fijne feestdagen wil wensen. Het zijn volgens u geen feestdagen, we zijn immers in Nederland en daar vieren kerst. Dat hoort, volgens u, bij de Nederlandse traditie en cultuur en dus moeten we elkaar fijne Kerstdagen wensen.

kersteiFoto: https://www.facebook.com/happyei.bv/?fref=nf

Laten we het religieuze aspect even buiten beschouwing. Al kan ook dat ter discussie worden gesteld omdat onze zeer verre nog heidense voorvaderen rond deze tijd ook een feest vierden. Een feest verbonden met de lichtwende, u weet wel dat de dagen weer langer gaan worden. Laten we het daar niet over hebben. Dan raken we de joods-christelijke wortels van onze cultuur zoals we het nu zien. Als historicus weet u vast ook wel dat daar vroeger heel anders over werd gedacht en dat joden en christenen niet veel met elkaar ophadden. Bovendien is ons heden beïnvloed door veel meer zaken dan het joodse en christelijke.

Beste meneer Rutte, wat er nu wordt gevierd is het kerstfeest en dat duurt twee dagen. Als ik u fijne feestdagen toewens, wens ik u dan niet hetzelfde toe als wanneer ik u een fijne kerst wens? In het eerste geval benadruk ik de twee dagen die het feest duurt, in het tweede geval het feest dat wordt gevierd. Het wordt door menigeen ook wel gecombineerd en die wensen je dan fijne kerstdagen. Wellicht zijn er zelfs mensen, ik ben ze nog niet tegengekomen maar wil het niet uitsluiten, die je fijne kersfeestdagen toewensen. Waarom gooi ik de ‘Nederlandse cultuur’ te grabbel als ik u fijne feestdagen toewens en niet als ik u fijne kerstdagen toewens?

Beste meneer Rutte, maakt u zo niet van een mug een olifant? Of beter gezegd van niets een complete theatervoorstelling? Draagt u met uw uitspraken niet juist bij aan het ter discussie stellen van een traditie? Want wordt iets niet juist als een traditie betiteld als het ter discussie staat?

Beste meneer Rutte, als u zich toch zorgen maakt over ‘tradities’ wilt u uw partijgenoot Halbe Zijlstra er dan op attenderen dat de traditie van het paasei te grabbel wordt gegooid. Nee, niet door de HEMA die er ‘verstopeitjes’ van maakte, dit tot groot ongenoegen van Zijlstra. Meneer Rutte, de kerstdagen worden overspoeld met ‘paaseitjes in kerstversiering’ en die drukken zo de ‘traditionele kerstkransjes weg.

Artikel 1

“Omdat mijn missie en de reden dat ik de politiek ben ingegaan, namelijk het bestrijden van racisme en ongelijkwaardigheid en het zoeken naar verbinding (is),” het antwoord van Sylvana Simons op de vraag “Waarom begint u een eigen partij, die de Volkskrant haar stelde. Voor Simons staat een rechtvaardig Nederland bovenaan en zij wil daar invulling aan geven door op te komen voor mensen die in de verdrukking zitten.

sylvana-simonsFoto: Nu.nl

Beste mevrouw Simons, hulde van de Ballonnendoorprikker voor uw streven en inzet. Het interview in de Volkskrant roept wel wat vragen op. U bent niet de enige politicus die zegt te willen zoeken naar verbinding. Het verbaast mij dat die zoekers naar verbinding elkaar slechts zelden weten te vinden. Zou dat kunnen omdat zij allemaal andere eisen hebben waaraan die verbinding moet voldoen en geen water bij de wijn willen doen? Waarom sluit u zich niet aan bij een bestaande partij? Zou verbinding daar niet al kunnen beginnen? De bestaande partijen verdwijnen niet en ook met hen zult u zich moeten verbinden om wat te kunnen bereiken.

U stelt dat de huidige politieke partijen er: “in de afgelopen vijftien jaar er niet in geslaagd (zijn) om de toon van het debat de juiste kant op te sturen en de polarisatie tegen te gaan.” Dat is niet vreemd want is polarisatie niet eigen aan politiek? Polariseert u zelf niet ook door een nieuwe partij te beginnen? Een partij die al begint met zich af te zetten tegen de partij waarbij u eerst behoorde?

Crucialer is de vraag wat volgens u dan de juiste kant is? Uw vorige partij, DENK, wil een kleurrijk, een eerlijker perspectief in de geschiedschrijving” en het heden ‘zuiveren van ongewenste voorvaderen’. Eigenlijk wil ze het verleden herschrijven en aanpassen aan haar huidige opvattingen zodat het lijkt alsof die denkbeelden een logisch gevolg zijn van dat verleden. Iets wat ook Gloria Wekker, met het ‘cultureel archief dat West-Europese landen verplichtte om gebieden te veroveren en volkeren te onderwerpen’ doet. Als u die kant op wilt, dan hoeft u niet op mij te rekenen.

“Ik focus me liever op díé groep mensen wiens hart nog open is,” zegt u. Als u de artikelen leest op mijn site, dan zult u kunnen zien dat mijn hart open is. Dat rechtvaardigheid uitgelegd als opkomen voor de minder bedeelden een van mijn drijfveren is, dat ik altijd het gesprek aan wil gaan, ook met u. Als u me echter, net als sommige mede zwarte-piet-activisten vraagt om mijn ‘witte privilege’ te erkennen, dan haak ik af. Ik haak niet af omdat mijn hart sluit, maar omdat mijn hoofd dat niet kan verdragen.

Als u na het lezen van dit schrijven de verbinding met mij wilt zoeken, laat het me weten.

Met vriendelijke groet,

de Ballonnendoorprikker

Vaandelvlucht Georgina Verbaan

In maart worden de honderdvijftig Tweede Kamerleden weer gekozen. De partijen stellen hun verkiezingsprogramma’s op en stellen hun kieslijsten samen. De lijsten met daarop de verkiesbare kandidaten met bovenaan de naam van de lijsttrekker. Mensen die zich graag graag willen inzetten voor het algemeen belang. Mensen die alleen al daarvoor respect verdienen. Alhoewel?

verbaan

Illustratie: Bontkragen

De Partij voor de Dieren ruimt op haar kieslijst plek in voor ‘prominente’ (een andere woord voor bekende) Nederlanders die de partij en haar ideeën een warm hart toedragen. Deze personen worden als lijstduwer op de lijst opgenomen. Wie dit zijn? Onder andere schrijver A.F.Th. van der Heijden, Zanger Dinand Woesthoff, Babette van Veen en Georgina Verbaan. Ze moeten u en mij verleiden om op de partij te stemmen. De gedachte is dat als A.F.Th. of Dinand deze partij steunt, dan kun je als literatuurliefhebber of Nederpop-liefhebber natuurlijk niet achterblijven.

Natuurlijk mogen ‘bekende Nederlanders’ ook een politieke voorkeur hebben, mogen ze die uiten en zich voor een partij inzetten. Een klein probleem, Dinand, A.F.TH en Mensje van Keulen (ook zij doet mee) zijn niet van plan om de Kamer in te gaan. Nee, ze staan er alleen op om meer kiezers te trekken. Deze ‘kandidaat-Kamerleden’ stoppen al voordat ze zijn begonnen. Ze verkwanselen je stem al vóór ze is uitgebracht. Stemmen op Mensje of Dinand zijn stemmen op Lammert van Raan, Frank Wassenberg of Femke Merel Arisen, mensen die u, net als ik, waarschijnlijk niet kent, maar wel de mensen die er met uw stem op Dinand vandoor gaan. Zij hebben iets wat Dinand niet heeft, de wil om de Kamer in te gaan.

Babette, Mensje en A.F.Th. en anderen geven nu al aan dat ze zich niets van uw stem aan zullen trekken. Waarom zouden we dan nog op hen stemmen? Steun je partij financieel, doe mee als campagnemedewerker of in een reclamespotje, maar ga niet op een lijst staan als je niet in de Kamer wilt. Dat is kiezersbedrog of nog erger vaandelvlucht!

Eerlijke geschiedschrijving

Het is er! Het verkiezingsprogramma van de nieuwe politieke partij DENK. Speciale aandacht vraagt de partij voor de zwarte bladzijden uit het Nederlandse verleden. Zo wil de partij formele excuses voor het slavernijverleden. Ook is de partij: “Vóór het dekoloniseren van onze straatnamen, bruggen, tunnels en musea, door kolonisatoren niet meer te vereren.” Dit wordt gevolgd door een voorbeeld: “De Coentunnel is vernoemd naar de wrede kolonisator Jan Pieterszoon Coen.”

saddamFoto: NRC

Het neerhalen van ‘onwelgevallige’symbolen uit het verleden komt vaker voor. Na de val van de Sovjet Unie werden vele beelden van Stalin, Lenin en monumenten ter ere van de grootheid van het Sovjetrijk van hun sokkel gerukt en vernield. Het eerste wat de Amerikanen deden toen ze Bagdad innamen, was het beeld van Saddam Hoessein van zijn sokkel trekken. De Taliban vernietigden de twee Boeddha’s van Bamyan en IS vernielde recentelijk nog tweeduizend jaar oude overblijfselen in Palmyra.

Het bijzondere aan de geschieduitingen in de openbare ruimte is, dat die altijd door de overwinnaars worden ‘geschreven’. Zo werden er in de jaren na de Tweede Wereldoorlog veel straatnamen vernoemd naar ‘prominente slachtoffers’ van de bezetting. Vanaf het moment dat nog levende verzetslui begonnen te sterven, kregen zij hun straatnaambordjes. Monumenten weerspiegelen de ‘algemene opinie’ van het moment waarop ze worden geplaatst. Hetzelfde geldt voor straatnamen. Zo is de Coentunnel in de jaren zestig gebouwd en vernoemd naar de toen nog populaire ‘Hollandse’ zeeheld. Straatnamen, monumenten en ook gebouwen maken het verleden tastbaar en laten zien hoe er over het verleden werd gedacht.

Het verleden van de Zeven Provinciën en later Nederland kan niet los worden gezien van de reizen naar de Oost en de West, trouwens de geschiedenis van de Oost en de West ook niet. Die reizen werden gemaakt in een heel andere tijd met hele andere opvattingen over goed en kwaad. Coen is inderdaad ook een wrede kolonisator, als we hem vanuit één bepaald huidig perspectief bekijken. Doen we Coen en met hem niet alle voorvaderen onrecht aan als we ze naast de morele maatlat van 2016 leggen?

DENK is: “Vóór het stimuleren van een ‘kleurrijk’ een eerlijker perspectief in de geschiedschrijving, door het opzetten van een faculteit voor Afro-Caribische en Indische geschiedschrijving.”  Dat het DENK’s perspectief van de geschiedenis kleurrijk wordt geloof ik wel, maar hoe eerlijk wordt die geschiedschrijving als hedendaagse opvattingen daarbij overheersen?

Wer ist das Volk?

“De bevolking is blijkbaar slimmer dan de journalisten.” De reactie van Jos van Rey, in Dagblad de Limburger op de uitverkiezing van Trump tot president van Amerika. Hij is niet de enige die zich op een dergelijke manier uitlaat. Volgens Wilders is het volk het zat, het wil verandering en heeft daarom Trump gekozen. Dergelijke leuzen zijn populair en je hoort ze na iedere verkiezing. Je hoort ze niet alleen van politici, ook ‘duiders’ en journalisten bezigen ze. “De Amerikaanse kiezers hebben ook de heersende progressieve media in Amerika en Europa weggestemd,” zo schrijft Afshin Ellian  bij Elsevier. De Nederlandse partijen die in maart zetels winnen, zullen iets soortgelijks roepen. Ook uitslagen van referenda, zoals over de Europese grondwet en het Oekraïne-verdrag, worden op verschillende manieren geduid. ‘Het volk wil minder Europa, is tegen de EU, is tegen de elite.’

loesje

Illustratie: https://www.loesje.nl/posters/nijmegen-1111_2/

Zijn dergelijke interpretaties wel correct? Inderdaad is Trump verkozen tot president van de Verenigde Staten, dat kan niemand ontkennen.  De uitslag laat zien dat een minderheid van de mensen die is komen stemmen, op Trump heeft gestemd. Clinton kreeg meer stemmen, maar ook minder dan de helft.

Gaat het dan niet wat te ver om dan te zeggen dat ‘het volk’ iets wil? Bestaat het volk alleen maar uit de mensen die op de winnaar van de verkiezingen hebben gestemd? Horen in dit geval diegenen die niet op Trump hebben gestemd dan niet bij het volk? Om een beroemde Oost-Duitse spreuk uit 1989 wat te verbasteren: ‘Wer ist daß Volk?’

Doet zo’n versimpeling wel recht aan de verkiezingsuitslag? In Nederland kreeg minister Asscher de afgelopen week de wind van voren. In de ‘Zwarte Pieten-discussie’ had hij het gewaagd te zeggen dat de meerderheid van tachtig procent die Piet zwart wil laten, rekening moest houden met de gevoelens van de minderheid. ‘Democratie is toch de meerderheid beslist’, zo wordt hem tegen geworpen. Een zelfde soort versimpeling.

Het vreemde is dat dezelfde mensen die onze democratie zo smal uitleggen, de grootste criticasters zijn van de Turkse president. Die is gekozen door een meerderheid van de Turkse kiezers en houdt ook geen rekening met de gevoelens en wensen van de minderheid. Sterker nog, hij sluit ze op en als het hem lukt om de doodstraf weer in te voeren, dan moet de minderheid voor het leven vrezen.

Zouden onze ‘smalle democraten’ leiden aan een dissociatieve identiteitsstoornis?