In de Volkskrant pleiten achtentwintig hoogleraren voor de hervorming van de Nederlandse veehouderijsector. Terecht vragen zij aandacht voor de negatieve kanten van de intensieve veehouderij voor de volksgezondheid, dierenwelzijn, aantasting van het milieu, verspilling van hulpbronnen en de bijdrage aan de temperatuurstijging via broeikasgassen. Als al die schade zou worden doorberekend, dan: “is het rendement van de veehouderij zelfs negatief. TNO berekende dat de toegevoegde waarde van de varkenshouderij 2,7 miljard euro is, terwijl de maatschappelijke kosten door belasting van natuur en milieu 4 miljard bedragen.” Dat moet anders, daar is de Ballonnendoorprikker het mee eens. 

Foto: Wikimedia Commons

Hun voorstel: “Progressieve belastingen op geïmporteerd veevoer, kunstmest, antibiotica, en chemische bestrijdingsmiddelen zijn hiervoor krachtige instrumenten. Dit zal leiden tot een verhoging van de prijs van voedsel dat op een vervuilende manier is geproduceerd, met als gevolg een verdere verschuiving in het koopgedrag van consumenten in de richting van minder vlees en meer verantwoord geproduceerd voedsel.” Tot schaarste zal dit niet leiden: “Tekorten aan vlees en melk zullen niet optreden, omdat de sector nu vooral voor de exportmarkt produceert.” Bovendien: “de nieuwe kennis die we opdoen over duurzame productiewijzen kan een geweldig exportproduct zijn.” Laten we hier eens wat dieper over nadenken.

Als Nederland die belastingen doorvoert dan nemen de kosten voor de veehouder toe. Zou dat het koopgedrag van de consument verschuiven in de door de hoogleraren gewenste richting? Of zou het ertoe leiden dat de veehouderij zich uitbreidt in een land waar die belastingen niet worden geheven? Vlees en melk die daar dus goedkoper kunnen worden geproduceerd? Vlees en melk die geëxporteerd worden naar Nederland alwaar het de consument verleidt door de lagere prijs dan eventueel resterend Nederlands vlees? 

Volgens de hoogleraren gaat dat niet gebeuren en is dit een zwak tegenargument: “die andere landen hebben zich eveneens gecommitteerd aan het klimaatakkoord.” Maar beste hoogleraren, dat wil nog niet zeggen dat zij dezelfde maatregelen gaan nemen. Wellicht liggen in die landen andere maatregelen om aan de akkoorden te voldoen veel meer voor de hand. Een van de belangrijke vlees-producerende landen, de VS, heeft zich trouwens teruggetrokken uit dat akkoord.  

Laten we nu eens aannemen dat andere landen precies dezelfde maatregelen nemen, zouden er dan echt geen tekorten aan vlees en melk optreden? Inderdaad produceert Nederland voor de exportmarkt en dan zal er minder te exporteren zijn. Spiegelbeeld hiervan is dat er voor andere landen minder te importeren is. Zou dat niet tot schaarste kunnen leiden? Tot schaarste en vervolgens hogere prijzen die er ook in Nederland voor kunnen zorgen dat melk en vlees onbetaalbaar worden? 

Gelukkig kunnen we dan die opgedane kennis nog exporteren. Of toch niet? Andere landen doen immers dezelfde kennis op.