Cultuur

Vasteloavend

(foto: vastelaovendinlimburg.nl)

“De Friese, of Groningse cultuur is anders dan de Brabantse of de Limburgse.” In het commentaar van Dagblad De Limburger van zaterdag 10 oktober 2015, wordt gepleit voor meer vrijheid voor decentrale overheden naar aanleiding van landelijke bemoeienis met de provinciale omroep L1.

Het woord cultuur wordt tegenwoordig veel gebruikt. Onze Nederlandse cultuur staat onder druk door de gestage stroom asielzoekers en economische migranten. Die cultuur moet worden beschermd tegen deze andere culturen en vooral tegen de ‘moslimcultuur’. Maar nu moet blijkbaar ook de Limburgse cultuur (L1) worden beschermd tegen inmenging vanuit Den Haag.

Maar wat bedoelen we dan met ‘cultuur’? Wat moeten we beschermen? Zeker als die cultuur weer uit verschillende culturen lijkt te bestaan. Van Dale geeft drie omschrijvingen waarvan er twee (gewassen verbouwen en bacteriën kweken) hier niet van toepassing zijn. De derde, meest vage wel: “het geheel van geestelijke verworvenheden van een land, volk enzovoort; beschaving: eetcultuur, wooncultuur.”

Vaag omdat niet duidelijk is wat de geestelijke verworvenheden van een groep mensen zijn. Belangrijker, vaag omdat het onbegrensd is. Land, volk en vooral enzovoort zijn zeer vage onbegrensde begrippen want zoals De Limburger schrijft, kan de cultuur zelfs binnen een land verschillen. En als dat mogelijk is, kan de Venlose cultuur dan anders zijn dan de Maastrichtse? En kunnen dan zelfs binnen die steden verschillende culturen bestaan? En heeft zo doorgaand, ieder individu een eigen cultuur? En als dat voor ‘onze cultuur’ opgaat, waarom dan ook niet voor de cultuur van anderen, de moslims bijvoorbeeld? Maar zou het dan ook de andere kant op kunnen: dat er een Europese- of zelfs een wereldcultuur is?

Is cultuur daarmee een woord dat we gebruiken om anderen, al naar wat we willen bereiken, binnen of buiten te sluiten?

Prikker, maandag 12 oktober 2015

Kater

referendum 2

(Illustratie pggibbons.blogspot.com)

Binnenkort mogen we waarschijnlijk naar de stembus. Niet om nieuwe volksvertegenwoordigers te kiezen, maar ons uit te spreken over het associatieverdrag met de Oekraïne. Dit wordt dan het eerste landelijke raadgevende correctieve referendum. Een referendum wordt door velen gezien als het toppunt van democratie. Het volk spreekt zich immers uit en wat is er nu democratischer dan dat? Niets. Dat is het korte antwoord. Maar…

In een prettige en rechtvaardige samenleving zoeken mensen en groepen samen naar oplossingen. Oplossingen die voor zoveel mogelijk mensen acceptabel zijn. Liefst een win-win oplossing en anders een compromis dat aan zo veel mogelijk belangen recht doet. Leiden referenda ook tot dergelijke oplossingen?

Een prettig en rechtvaardige samenleving is een genuanceerde samenleving. Waar mensen oog hebben voor elkaar en elkaars belangen. Waar mensen zoeken naar gemeenschappelijke grond, naar wat hen samenbrengt. Zorgt besturen per referendum er ook voor dat we zoeken naar gemeenschappelijke grond, naar dat wat ons samenbrengt?

Een prettige en rechtvaardige samenleving is een democratische samenleving waarbij de meerderheid rekening houdt met en ruimte geeft aan minderheden. Hen de ruimte geeft om zo veel als mogelijk te leven volgens hun eigen wensen. Een samenleving waar mensen invoelend en inlevend zijn. Leidt besturen per referendum ook tot zo’n prettige en rechtvaardige samenleving?

Referenda zijn volgens velen het feest van de democratie. Een prettige en rechtvaardige samenleving vraagt meer dan alleen democratie. In onze huidige parlementaire democratie zijn deze zaken redelijk gewaarborgd. Hoe houden die waarborgen zich in de directe democratie van de referenda? Stof om goed over na te denken en met elkaar over van gedachten te wisselen. Want hoe voorkomen we dat we de dag na het ‘feest van de democratie’ wakker worden met een stevige kater?

Prikker, vrijdag 2 oktober 2015

Uitsluiten met woorden

“Muren zijn de stenen manifestaties van uitsluiting, intolerantie en ongelijkheid,” woorden van Edith Tulp, gastcollumniste in de Volkskrant. Muren zijn hard, je ziet ze en ze blokkeren je. Taal kan net zo uitsluitend, intolerant en ongelijk zijn. Alleen zie je het niet, het werkt sluipend, maar is uiteindelijk net zo hard als een muur.

uitsluiten(illustratie: nl.123rf.com)

Een goed voorbeeld hiervan (er zijn er vele) is het begrip participatiesamenleving. In de diverse beleidsnota’s en brieven wordt dit begrip omschreven als een samenleving, waarin iedereen die dat kan, verantwoordelijkheid moet nemen voor zichzelf en zijn of haar leefomgeving. Dit klinkt positief. Waar zit dan die uitsluiting en intolerantie?

Die zit in de samentrekking van de woorden participatie en samenleving. Om te beginnen met samenleving. Van een samenleving maakt iedereen deel uit die zich erin bevindt; jong en oud, man en vrouw, gezond en ziek, rijk en arm. Er zijn geen uitzonderingen. Alleen al door er te zijn, acteer je in de samenleving.

Door er participatie aan toe te voegen gebeurt er iets bijzonders. Participatie betekent deelnemen en zo staat er deelnemen aan de samenleving. Hierdoor  ontstaat ook de ontkenning ervan, het niet-deelnemen aan de samenleving. Iets dat eigenlijk niet kan, maar door het toevoegen van het woord participatie kan het ineens wel. Zo kunnen mensen en groepen worden benoemd die niet bij de samenleving horen, die niet deelnemen en kunnen mensen dus worden buitengesloten.

Wie worden er buitengesloten? Werkelozen, mensen met gebreken, mensen met een ander geloof, criminelen.  Mensen die afwijken van de norm. Mensen die ‘iets’ moeten doen en ‘aantonen’ om wel ‘bij de samenleving‘ te horen. Dit wordt bevestigd door een overheid die een wet ‘Participatiewet’ noemt. Een wet die aangeeft wat bepaalde mensen moeten doen om bij de samenleving te horen.

Prikker, maandag 20 juli 2015

Slechte raadgever

“Het is onacceptabel dat een veroordeelde terrorist spreekt in een Nederlandse moskee. Dat zeggen VVD-Tweede Kamerleden.” De Tweede Kamerleden hebben vragen gesteld, omdat een moskee in Geleen een voor terrorisme veroordeelde spreker heeft uitgenodigd. Op het eerste gezicht denk je: waar is die moskee mee bezig? En goed dat de Kamerleden in actie komen! Dat is ook de teneur uit het krantenartikel in De Limburger.  Toch wringt het.

democratie(foto: ejbron.wordpress.com)

Het wringt, omdat er met twee maten wordt gemeten. Een voor ontvoering, afpersing en vast nog meer misdaden veroordeelde Amsterdamse crimineel wordt op de nationale TV in de schijnwerpers gezet. Een voor terrorisme veroordeelde mag niet spreken in een moskee.

Het wringt, omdat iemand die veroordeeld is en zijn straf heeft uitgezeten in een rechtstaat een nieuwe kans moet krijgen. Door iemand te weigeren, omdat hij is veroordeeld, wordt hem die kans ontnomen. Zo wordt iemand voor altijd een paria met alle gevaren van dien.

Het wringt, omdat politici die zich hard maken voor de vrijheid van meningsuiting en die tegenwoordig vinden dat alles gezegd mag worden, nu iemand willen verbieden om te spreken.

Het wringt, omdat iemand het spreken onmogelijk wordt gemaakt zonder dat bekend is wat hij gaat zeggen. Ja, hij is veroordeeld voor terrorisme, maar wil dat bij voorbaat zeggen dat hij terrorisme gaat verheerlijken? Misschien wil hij wel het tegendeel doen en dan zou het een gemiste kans zijn. Wie kan beter iets vertellen over de waanzin van terrorisme en extremisme dan een op zijn schreden teruggekomen terrorist of extremist.

Je mag van politici verwachten dat ze vertrouwen hebben in onze democratische rechtstaat en dat ook uitstralen. De reactie van deze politici straalt angst uit en angst is een slechte raadgever!

Prikker, donderdag 9 juli 2015

Islamwet

“De fundamenten van de Nederlandse maatschappelijke orde – vrijheid van meningsuiting, gelijke rechten voor allen, non-discriminatie – staan op het spel.” zo schrijft Herman Blom in zijn betoog voor een ‘islamwet’.  Blom stelt hierbij de Oostenrijkse ‘islamwet’ ten voorbeeld. Hij beargumenteert dat een dergelijk wet nodig is, omdat de helft van de moslims religieuze wetten belangrijker vindt dan wereldlijke en dit het startpunt is voor intolerantie en terreur. Dus moet er een wet komen waarmee Islamieten worden verplicht zich aan de Nederlandse wet te houden.

Islamwet

(Foto:  www.arbocatalogus-bloemenveilingen.nl)

Dit roept de vraag op of Islamieten zich nu dan niet aan de wet hoeven te houden. Natuurlijk wel. Iedereen in Nederland dient zich aan de wet te houden. Sterker nog. Iedere Nederlander (ook Islamitisch) wordt geacht de wet te kennen. Onze vrijheid van meningsuiting, gelijke rechten en non-discriminatie zijn al bij wet geregeld. Moet er nu een wet komen om deze wet kracht bij te zetten?

Dat gelovigen de regels van hun geloof belangrijker vinden dan de wet, is niets bijzonders. Het is juist vreemd dat het andere deel dat niet vindt. Geloven in iets betekent immers dat je dat als waarheid aanhoudt. En iedereen is vrij zijn eigen waarheid aan te houden en ernaar te leven. Tenminste, zolang dit niet strijdig is met de wet.

Blom wil ‘beïnvloeding’ vanuit Turkije of Saudi-Arabië verhinderen. Daarbij gaat een wet niet helpen. Een gelovige bepaalt namelijk zelf waar hij zijn inspiratie haalt. Dit bij wet regelen betekent juist inmenging in de vrijheid van meningsuiting. Die bestaat ook uit de vrijheid om zelf je inspiratiebronnen uit te kiezen.

Een ‘islamwet’ is daarmee overbodig en een pleidooi ervoor draagt bij aan onnodige polarisatie en ondermijnt onze rechtstaat, omdat het stigmatiseert.

Prikker, donderdag 30 april 2015