Destructie van creativiteit

Creatieve destructie, de continue innovatie waarbij nieuwe technieken oude vernietigen. Nieuwe efficiëntere technieken waardoor er steeds minder arbeid nodig is om een product te produceren. Het kapitalisme draait erop. De auto vervangt paard en wagen. De wasmachine die de wastijd met uren bekort.

PolluxIllustratie: http://www.sounds-venlo.nl

Tegenwoordig worden veel internet-bedrijven en diensten gezien als voorbeelden van creatieve destructie. Denk aan Uber en de taxi, Amazon en winkelen, en diensten als Spotify bij het luisteren naar muziek. Deze internetbedrijven kunnen over het algemeen rekenen op een positieve pers. Ze zorgen ervoor dat markten worden opengegooid en producten in prijs dalen. Ze worden gezien als vernieuwend en creatief.

Toch kent deze creativiteit en vernieuwingsdrang ook een keerzijde. “Van een miljoen streams houd ik 20 dollar over, ik vind dat misdadig.” Een uitspraak van de Amerikaans singer-songwriter Dayna Kurtz in een interview met de Volkskrant. In dit interview beschrijft Kurtz de situatie van vele goede en talentvolle muzikanten. CD’s verkopen niet meer door de streaming diensten als Spotify waar de artiest dus niets aan verdiend en ook zalen betalen steeds minder voor een optreden. Voor de meeste muzikanten is het sappelen voor weinig geld. Kurtz: “Ik verdien niet meer dan iemand in de McDonalds.” In de VS is muzikant worden alleen nog weggelegd voor rijkeluiskinderen met ouders die alles betalen, aldus Kurtz.

Dit kun je afdoen als gezeur van verliezers. Net als de paardenverkoper en de wagenmaker verloren met de uitvinding van de auto. Zo zijn er ook nu mensen die hun baan verliezen of waarvoor hun baan veranderd. Veel administratief werk vervalt door automatisering. De taxichauffeur moet maar wennen aan de nieuwe mores. Of niet?

Gebeurt er met de muzikant niet iets wat Uber bij de taxichauffeurs doet? Het werk van de chauffeur is niet verandert met de komst van Uber, net als het werk van Kurtz niet is veranderd door de komst van Spotify. Spotify maakt zelf geen muziek, het biedt muziek van anderen aan. Het vervangt de rol van de plantenmaatschappij als distributeur van muziek. Alleen die andere rol van de platenbaas, het financieren van muzikanten zodat ze een nieuwe cd kunnen maken, neemt het niet over. Spotify verdient veel geld via abonnementen en de artiest krijgt een habbekrats De internetbedrijven zijn miljoenen en vaak zelfs miljarden waard, de artiest is vogelvrij.

De Venlose muzikant Frans Pollux maakte zijn cd Neet vergaete de bloome water te gaeve via crowdfunding. Een creatief voorbeeld om te voorkomen dat de creatieve destructie leidt tot destructie van creativiteit? In ieder geval tot een mooie CD.

6 gedachtes over “Destructie van creativiteit

  1. Redenatie naar “spotify neemt de andere rol niet over” lijkt iets te simpel te zijn. Ook voor fysieke producten nam de platenmaatschappij de distributie al niet op zich. Er zijn nog steeds grote distributiemaatschappijen die geen rol in de productie van muziek hebben. Zie bijvoorbeeld de in Nederland gevestigde distributeur Bertus.

    Daarbij maakt een internet platform als Spotify wel veel omzet. Winst maakt het echter nog steeds niet. Nu kun je stellen dat er ergens iets verkeerd zit in de verdeling van de gelden, er kan veel achter de strijkstok blijven hangen. Maar om te zeggen dat Spotify ook de verdienmodellen zouden moeten aanpassen, is te kort geredeneerd. Daarbij zit de platenmaatschappij altijd nog tussen Spotify en de producer in. Dat betekent dat van de streams ook de platenmaatschappij een deel van de opbrengsten opstrijkt. Die gaan niet direct naar de artiest.

    Like

  2. Nog één toevoeging: voor een miljoen streams ontvangt een artiest omgerekend 20 dollar. Ik vraag me af hoe vaak een fysiek album afgespeeld zou zijn en hoeveel een artiest daaraan had overgehouden. Een album dat miljoenen keer wordt afgespeeld, wordt wellicht miljarden keren beluisterd. Per “luisterbeurt” hoeft er dan niet per se meer dan wel minder verdient te worden. Wellicht is het model waarmee Spotify rekent wel “eerlijker” dan 20 dollar voor een heel album neerleggen, waarvan je de meeste nummers nooit draait.

    Spotify en dergelijke initiatieven zijn niet één op één vergelijkbaar met taxidiensten als Über. Bij Über wordt namelijk niet het verdienmodel aangetast. Daar wordt de gehele markt overhoop gegooid. Dat is met de muziekwereld in mindere mate zo. De vergelijking zou eerder opgaan met piraterij, hoewel ook daar weer wat tegenin te brengen valt.

    Like

    1. De Correspondent besteedt vandaag ook aandacht aan streaming en de verdeling van geld in de muziekwereld. https://decorrespondent.nl/4112/Wat-de-opbrengsten-van-Drank-Drugs-leren-over-de-muziekindustrie-van-nu/567760024832-86e43790

      Wat me wel opvalt is dat je in de Appstore nummers voor €0,99 kan kopen. Als ik dat vergelijk met $20 per miljoen streams, dan is de aankoopprijs vergelijkbaar met 50.000 streams en laat een gemiddeld liedje 4 minuten duren, dan zijn dat bijna 139 dagen volcontinu muziek. Volgens mij loopt er dan wel iets scheef.

      Inderdaad zijn Uber en Spotify niet één op één te vergelijken.

      Liked by 1 persoon

      1. Dat lijkt me appels met peren vergelijken. Ten eerste is het 20 dollar wat de artiest zelf in de zak steekt bij een miljoen streams. De 99 cent die men betaalt voor één nummer gaat niet geheel naar de artiest. Ongetwijfeld gaat daar een vergelijkbare verdeling voor zoals Spotify berekent.

        Daarnaast moet Spotify het doen met de inkomsten die zij zelf genereren. Als platform strijken zij ongeveer een kwart van de streams op. Het is interessant om te bekijken in hoeverre ze met die bedragen hun eigen broek op kunnen houden. Immers moeten zij ook de technologie ontwikkelen, opslag beheren en zorgen dat iedere abonnee (en gratis luisteraar!) daadwerkelijk muziek kan luisteren.

        Daar zit volgens mij ook het knelpunt: de afnemer heeft niet zoveel interesse om veel geld te betalen voor een stukje muziek per stream. Dat was hij al niet voor een fysiek product (afname in totalen, al jaren), een digitale mogelijkheid tot beluisteren heeft hij al helemaal geen zin om geld voor neer te leggen.

        Ergens valt daar iets voor te zeggen. Bij een opname uit de studio luister je niet per se naar het werk van de artiest zelf. Met alle geluidsmanipulatie is het maar de vraag of je het “echte” werk beluisterd. Mensen geven hun geld daarom liever uit om bij optredens van de artiest zelf te zijn. Daar krijgen ze daadwerkelijk “waar” voor hun geld en zijn ze bereid grof geld voor te betalen (zie ticketprijzen concerten en festivals).

        Als laatste: een mooie analyse van de Correspondent waar nog iets interessants naar voren komt. Moeten we Spotify zien als een “radiostation” en dus vanuit de belangen van de artiest benaderen? Of is Spotify veel meer een product, waardoor de rechten bij de uitgever/distributeur liggen en de verdeling van de gelden dus in eerste instantie bij hem terecht komen. We hebben voor dat laatste gekozen, maar wellicht is de eerste optie veel reëler. In dat geval zou de artiest er flink op vooruit gaan, omdat zijn aandeel dan direct naar 50% gaat. Het lijkt erop dat lobby praktijken uit de muziekindustrie er voor gezorgd hebben dat wetgeving echter anders uitvalt. Misschien dat hier nog wat winst voor de artiest te verdienen valt?

        Like

      2. Inderdaad zal ook slechts een deel van de 99 cent naar de artiest gaan. Al krijgt hij maar 1/20 deel, dan nog is dat 7 dagen nonstop het nummertje draaien. Ik kan me geen nummer herinneren dat ik zo vaak draai.

        Inderdaad zou het voor de muzikant een oplossing zijn om spotify als radiostation te zien.

        Hoe zou het komen dat de afnemer niet bereid is om ‘veel’ voor muziek te betalen? Vroeger deden we het wel, we kochten hele LP’s en later CD’s. Zou dat komen omdat via het internet in eerste instantie muziek gratis was te beluisteren? Dit via allerlei ‘piratensites’. Ooit leek het idee te leven dat inhoud (muziek, boeken, films etc., maar ook informatie zoals kranten) via het internet gratis moest zijn. Alleen kan de maker niet leven van gratis.

        Zou dat de prijs die we bereid zijn om voor muziek te betalen, hebben doen dalen?

        Liked by 1 persoon

  3. Automatisering in dit geval internet brengt ons ontegenzeggelijk veel. Een schaduwkant vindt ik echter het effect waar veel creatieven last van hebben. Er is een mentaliteit ontstaan waarbij we het normaal zijn gaan vinden ‘gewoon dingen van internet te kunnen plukken’, liefst gratis. Als iemand geïnvesteerd heeft in een beveiligde omgeving om zo inkomsten (intellectueel eigendom!) veilig te stellen dan wordt dit door deze of gene gehackt. Deze hacker kan dan vaak ook nog op veel waardering rekenen.

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s