Ministerie voor Staatszekerheid

Op 15 januari 1990 bestormden woedende demonstranten het hoofdkantoor van het Ministerium für Staatssicherheit, afgekort de Stasi. De Stasi was de geheime dienst van de Deutsche Democratische Republik, de DDR. Voor de jeugdigen onder ons, Oost-Duitsland een land dat na de Tweede Wereldoorlog ontstond in de Russische bezettingszone van het voormalige Duitse rijk en dat in 1991 weer werd samengevoegd met West-Duitsland waardoor het huidige Duitsland ontstond. De Stasi was een van de meest succesvolle geheime diensten en is vooral bekend, of beter berucht, geworden door de manier waarop de eigen bevolking werd bespioneerd. Een van de opgaven van de dienst was namelijk het bestrijden van ‘politiek incorrect gedrag’ onder de burgers. Hiervoor had de dienst een uitgebreid netwerk aan ‘informellen’ (informanten) opgezet waartoe naar schatting één op de vijftig inwoners behoorden, maar wat zij niet van elkaar wisten.

Stasilogo

Illustratie: Wikipedia

Hieraan moest ik denken bij het lezen van een column van Annabel Nanninga. Om het gevaar van ‘moslimterrorisme’ te bestrijden is het tijd voor: “effectieve, simpele maatregelen nu het nog kan.” Wat zijn die maatregelen? Naast het bijna sluiten van de grenzen voor vluchteling en het terugsturen van illegalen, zijn dat alle ‘correspondentie’ in moskeeën en het islamitisch onderwijs in het Nederlands. Wel vreemd dat dit alleen voor het islamitisch onderwijs geldt en niet voor bijvoorbeeld het hoger- en universitair onderwijs dat meer en meer in het Engels wordt gegeven.

Als klappen op de vuurpijl: “Wie willens en wetens kiest voor een geloof dat onlosmakelijk verbonden is met terreur, moet accepteren dat de diensten hun oor wellicht eens te luisteren leggen in je clubhuis.“ en: “Monitoren, monitoren, monitoren en hinderlijk volgen,” van mensen die ‘in beeld zijn’ bij de inlichtingendiensten. En om niet te ‘discrimineren’: “Desnoods stel je de maatregel in voor alle religies, veel plezier met het aftappen van Franciscanen en Vrijgemaakt Gereformeerden.” Nanninga stelt deze maatregelen voor om: “Mensen die bang zijn en hun overheid wantrouwen,” het vertrouwen terug te geven dat de overheid hen beschermt.

Zouden deze maatregelen werkelijk ‘effectief’ en ‘simpel’ zijn? In de DDR was er een heel apparaat voor nodig met zeer veel ‘informellen’, zouden computers deze ‘informellen’ kunnen vervangen? Een Nederlands ministerie voor Staatszekerheid, het ‘Staze’. Belangrijker: zou zo’n ‘georganiseerd’ wantrouwen, mensen vertrouwen geven? De ervaringen in de DDR lieten wat anders zien.

Terrorismebestrijding in de blote kont

De rugzak. Een handig hulpmiddel voor het vervoeren van spullen. Je hebt immers altijd je handen vrij. Niet alleen handig, maar ook nog eens een gezonde manier om spulletjes te vervoeren. Als je hem tenminste goed gebruikt. Als dienstplichtige werd mij geleerd wat de goede, meest ergonomische manier is om een rugzak te dragen. Dus niet zoals het gros van de scholieren hem gebruiken, hangend op of onder de kont. Nee, zo hoog mogelijk op de schouders. Dat was wel nodig want een mars van 25 kilometer met volle bepakking (25 kilogram) is geen sinecure. Zelf gebruik ik er nog steeds een als ik naar mijn werk ga.

mccartneyFoto: www.uncut.co.uk

Toch staat dit praktische hulpmiddel de laatste tijd in een kwaad daglicht. Naast een dekentje, wat boterhammen, een kan thee en een goed boek, kan dit handige hulpmiddel natuurlijk ook worden volgestouwd met explosieven, giftige stoffen of kalasjnikovs. Vanwege dit mogelijke terroristische gebruik is het in België daarom niet meer toegestaan er een mee te nemen naar het voetbalstadion of een festival. Als ik tenminste de berichten in Dagblad de Limburger van 22 april 2016 moet geloven.

Stel je eens voor dat een onverlaat Pinkpop bezoekt en een rugzak met explosieven laat exploderen voor het podium als Paul McCartney net aan Let it Be begint? Dat wil je toch niet. Dat zal ook niet lukken, omdat iedere rugzak bij binnenkomst wordt gecontroleerd, Dus als het knalt, knalt het voor de ingang. Dat is ook waar de Belgen zich het meeste zorgen om maken. Nu heb ik vele festivals bezocht en altijd was het druk bij de ingang. Ook toen rugzakken nog niet werden gecontroleerd. Zou het thuislaten van de rugzak daar verandering in brengen?

Ja, het is waar. Er zijn rugzakken met explosieven ontploft, net als koffers. Ook zijn er aanslagen gepleegd met auto’s, motoren en scooters. Gaan we die ook weren bij festivals? Dan moeten we te voet of met de fiets naar de festivals, want ook treinen zijn niet veilig. Trouwens, ook lopend en fietsend kun je een aanslag plegen. Dan maar allemaal thuis blijven? Ook geen goed idee want de meeste mensen sterven thuis. Draaf ik nu door of draven de ‘veiligheidsmaatregelen’ door?

Trouwens, het kneedbare, zeer krachtige explosief C4 kun je in je onderbroek meenemen en van een mobieltje is vast een ontsteker in elkaar te knutselen. Daar is geen rugzak voor nodig. Moeten de bezoekers dan maar in hun blote kont komen?

Ausweis bitte!

Na de aanslagen in Brussel zijn ze weer terug. De grenscontroles tussen België en Nederland. Bij de grensovergangen op de grote snelwegen worden nu geregeld controles uitgevoerd en af en toe zijn die er ook bij kleinere overgangen. De beelden van de controles zien er indrukwekkend uit. Een lange rij auto’s die stuk voor stuk worden gecontroleerd en inzittenden die zich moeten legitimeren. Een zichtbaar voorbeeld van daadkracht.

grenscontrole-nwsFoto: www.gahetna.nl

Maar toch. De controles kosten veel inzet van de douane, de marechaussee en de politie, maar wat levert het op, behalve mooie beelden die daadkracht uitstralen en de inning van uitstaande boetes? Stopt het terroristen of belemmert het hen bij hun acties? Hoeveel effect heeft een grenscontrole als die leidt tot lange files die vervolgens worden gemeld bij de filemeldingen met de mededeling dat er een grenscontrole is? Welke terrorist zal dan met zijn auto, gevuld met explosieven en kalasjnikovs, aansluiten in de rij?

Hebben grenscontroles niet alleen zin als de rest van de grens hermetisch is afgesloten? Hoe hermetisch kun je grenzen afsluiten? Welke gevolgen zou totale controle hebben? Het zou in ieder geval leiden tot hele lange files. Voor de grote grensovergang op de A67 bij mijn woonplaats Venlo zou, gezien het aantal vrachtwagens die er per dag over deze weg rijdt, een file kunnen ontstaan tot aan de Belgische grens. Op Schiphol verwacht men al lange wachttijden voor de paspoortcontroles vanwege een gebrek aan marechaussees, zo viel in de Volkskrant te lezen.

Wat zal dit betekenen voor bijvoorbeeld de haven van Rotterdam? Een container voor Duitsland kan dan beter in Hamburg worden gelost, dat scheelt een grensovergang en dus veel tijd en controle. Wat betekent dit voor de nummer één logistieke hotspot Venlo? Als die container niet meer in Rotterdam komt, komt hij ook niet meer naar Venlo. Is er dan nog winst te behalen met het centraliseren van logistiek voor verschillende landen op één plek? Komen al die grote logistieke ‘dozen’ dan leeg te staan? Wat betekent dit voor de toenemende groep van grenswerkers?

Wat zou het behalve die geïnde boetes opleveren en dan vooral bij het bestrijden van het terrorisme? In de jaren zeventig en tachtig waren er in Europa talrijke terroristische organisaties actief. De grenzen werden toen nog stevig gecontroleerd en dat hield hen niet tegen. Zo zaten er geregeld leden van de Duitse RAF in Nederland. Werden er in Limburg aanslagen gepleegd door de IRA. Zou het nu wel lukken wat toen niet lukte, terroristen bij de grens te stoppen?