Luisteren en ruiken

Omdat het nieuwe boek dat ik had besteld, nog niet bij mijn boekhandel Koops was gearriveerd, zocht ik ‘ter overbrugging’ een ‘oud’ exemplaar uit de kast. Met de Amerikaanse presidentsverkiezingen net achter de rug waarbij de kandidaten elkaar bijna wegzetten als het ‘absolute kwaad’ en zichzelf dus als goed zagen, trok Voorbij goed en kwaad van Friedrich Nietsche mijn aandacht.

Toen ik op pagina 40 aanbelandde, bleef de volgende passage in mijn hoofd hangen: “ Waar het volk eet en drinkt en zelfs waar het bewondert, daar pleegt het te stinken. Je moet geen kerken binnengaan als je zuivere lucht wilt inademen.” Nietsche waarschuwt voor groepsdenken, hij waarschuwt voor de groep, voor het volk als een meute en vooral voor ‘rattenvangers van Hamelen’ die mensen als kinderen meelokken met simpele oplossingen: “Allemansboeken zijn altijd onwelriekende boeken: er kleeft de lucht aan van de kleine man.”

ton

Foto: memotrip.nl

‘Het volk’ als groep en sterker nog als ‘drager’ van kennis en ‘nemer’ van goede besluiten is sinds een jaar of tien weer helemaal terug. Diverse politieke partijen willen een grotere en belangrijkere rol voor ‘het volk’. Een kleine tien jaar geleden stelde Rita Verdonks partij TON haar programma op per ‘opiniepeiling’. Vele partijen willen meer besluiten per referendum. De vraag of besturen per referendum een prettige samenleving oplevert, stelde ik al eerder.

Die passage bleef hangen omdat ik mij een paar dagen geleden afvroeg wie ‘het volk’ is. Dit omdat er ook na de Amerikaanse verkiezingen duchtig op los werd gespeculeerd welke boodschap ‘het volk’ heeft afgegeven. Hierbij wordt het volk verengd tot degenen die de winnaar steunen. Nationale politici zagen er weer een reden in om ‘beter naar het volk’ te gaan luisteren. Natuurlijk is het goed om mensen te betrekken bij besluiten die genomen moeten worden. Dan kun je rekening houden met opvattingen en gevoelens en wellicht levert dit nieuwe relevante inzichten op.

Als Nietsche gelijk heeft, zou het dan niet ook aan te raden zijn om naast de luisteraar een ‘ruiker’ mee te sturen?

2 gedachtes over “Luisteren en ruiken

  1. Misschien “waarschuwt” Nietzsche niet voor de kuddenatuur van het volk, maar stelt hij vast als empirisch feit dat het volk een kuddenatuur heeft en op basis daarvan ook acteert.
    “Onze handelingen zijn zonder meer persoonlijk en individueel maar als wij ze ons bewust zijn, zegt Nietzsche, verliezen we die persoonlijke en individuele identificering weer. Dan overheerst ons dierlijke bewustzijn weer. Bewust worden en bewustzijn is afkomstig uit de algemene wereld van ons kuddedier-zijn en daardoor vlak, dun en relatief dom. Het bewuste denken is het kleinste deel van ons denken dat in hoofdzaak onbewust is. Het bewustzijn behoort eigenlijk niet tot de mens als individu. Het is het residu van zijn kuddenatuur.” zie mijn Blog https://denkerij.wordpress.com/2016/03/23/identiteit-vrije-wil-en-bewustzijn/

    Like

  2. Als de mens een kuddenatuur heeft en het bewustzijn eigenlijk niet hem toehoort, is het dan niet juist an belang om te ‘ruiken’? En de ‘ruiker’ in de gelegenheid te stellen de ‘lucht’ te duiden? De ‘ruiker’ in de rol van de vroegere nar die de koning de spiegel voorhoudt.

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s