Eerdmans, ben een man

‘“En laten nu de 47.312 kiezers van Leefbaar definitief barsten.” De reactie van Joost Eerdmans van Leefbaar Rotterdam nadat bekend was dat er een college wordt gevormd waarvan Leefbaar Rotterdam, de grootste partij in Rotterdam, geen deel uitmaakt. Ronkende taal van een politicus die de slag won, maar nu de oorlog lijkt te hebben verloren. Dat is natuurlijk een bitter pil en wellicht is die wat minder bitter als je de waarheid en in het kielzog onze democratie, wat geweld aandoet.

Rotterdam

Foto: Wikimedia Commons

Beste meneer Eerdmans, hoeveel kiezers heeft u laten barsten toen u in 2014 in het college stapte? Niemand zult u zeggen, wij waren de grootste partij en vormden samen met andere partijen een college dat kon rekenen op een meerderheid in de gemeenteraad en dus een meerderheid van de uitgebrachte stemmen. Daar voegt u wellicht nog aan toe dat uw college er was voor alle Rotterdammers en niet alleen voor de kiezers van Leefbaar Rotterdam en de andere collegepartijen. 

Een prachtig antwoord van iemand die de werking van onze democratie begrijpt. Begrijpen omdat de grootste partij worden in ons democratisch stelsel mooi is, maar niet doorslaggevend. Omdat er in dit land nog nooit een partij was die de absolute meerderheid behaalde, verre van dat zelfs, moet er altijd worden samengewerkt. Daarbij is de grootste zijn een voordeel, maar geen garantie. Je moet altijd partners vinden die met je willen samenwerken. Vind je die niet of overspeel je je hand, dan sta je met de meeste zetels buitenspel. Bij de PvdA kunnen ze daar over meepraten. Die partij won in 1977 de verkiezingen en werd de grootste, maar werd door het CDA van Van Agt vervolgens in de formatie buitenspel gezet. De arrogante houding van de PvdA was daarvan een vermeende oorzaak.

Beste meneer Eerdmans, u mag best verdrietig zijn om de verloren formatie. Het past daarbij niet om onze democratie geweld aan te doen. Geweld aandoen omdat niemand die 47.312 Rotterdammers laat barsten. Een college van welk pluimage dan ook, is er voor alle inwoners van een gemeente. Want beste meneer Eerdmans, een veel groter aantal, meer dan de helft van de Rotterdammers, stemden op de partijen die nu het college vormen. Als u zo redeneert, dan zijn er nog meer kiezers die men laat barsten. Kiezers van NIDA en Denk bijvoorbeeld of die van 50Plus en de Partij voor de Dieren. 

Beste meneer Eerdmans, niet zo zielig doen. In de aanloop naar de verkiezingen heeft u voor uw partij de lijnen uitgestippeld en keuzes gemaakt. Dat trok veel kiezers, maar stootte er nog meer af. Net zoals het ook partijen afstootte. U hoopt hiermee de verkiezingen en de formatie te winnen. Dat eerste (mis)lukte, ondanks een verlies vergeleken met vier jaar eerder bleef uw partij de grootste. Dat laatste mislukte. Ben een man en neem uw verlies. Of mag die uitdrukking tegenwoordig niet meer

‘Alternatieve, krachtige’ liberalen

“Een voorstander van een zo groot mogelijke vrijheid op economisch en cultureel gebied, van een zo gering mogelijke overheidsbemoeienis,”

De betekenis die de Van Dale geeft aan het woord liberaal. Zo helder als deze definitie is de politieke betekenis van liberaal niet. Centraal in deze definitie staat het begrip vrijheid en zoals Isaiah Berlin in zijn boek Twee opvattingen over vrijheid liet zien kun je vrij zijn ‘van’ (negatieve vrijheid) en vrij zijn ‘om’ (positieve vrijheid).

liberaal

Illustratie: Liberale verkiezingsaffiche, 1958 | Campaign poster, Belgi… | Flickr

Vrij ‘van’ dwang en inmenging door anderen waaronder een overheid. Vrij ‘om’ dat te doen wat iemand wil. Iemand kan vrij zijn van dwang en inmenging maar toch niet vrij om dat te doen wat hij of zij wil. Zo kan het hem of haar aan de middelen (geld, voedsel) ontbreken om dat te doen wat hij wil. Dat zijn zoals Berlin schrijft: “twee sterk afwijkende, onverenigbare houdingen ten opzichte van de doeleinden van het leven.” 

Vanwaar deze uitwijding over het liberalisme en vooral vrijheid? Omdat het verkiezingsprogramma van Leefbaar Rotterdam (LR) samen met het Forum voor Democratie (FvD) komende gemeenteraadsverkiezingen de slogan: “het krachtvoer voor echte liberalen,” draagt, zo is bij de NOS te lezen.

Wie zijn die ‘echte’ liberalen’ die de beide partijen van krachtvoer willen voorzien? En hoe ziet dat krachtvoer eruit? Daarvoor zou het programma moeten worden bestudeerd. Het jammere is dat dit nog niet te vinden is op het Net. Wel al enige eerste punten. Zo zijn straten ‘voor veel mensen onherkenbaar. Er zit geen groenteboer meer maar wel een Marokkaanse slager. Om daar wat aan te doen moet er een vestigingswet komen. Een wat? Een wet die het mogelijk moet maken om die Marokkaanse slager te weren, zo valt te lezen bij De Dagelijkse Standaard.

Krachtig ‘voer’ maar wat is er liberaal aan? Hoe bevordert dit idee de vrijheid op economisch en cultureel gebied? Wordt de Marokkaanse slager zo niet belemmerd in zijn economische mogelijkheden? Worden de Marokkaanse slager en zijn klanten niet belemmerd in hun culturele vrijheid? Verkleint het niet de vrijheid ‘van’ dwang en inmenging, de negatieve vrijheid? Om over de positieve vrijheid, de vrijheid ‘om’ maar te zwijgen.

Er zijn politici die er ‘Alternatieve feiten’ op na houden. Zouden LR en het FvD er een nog onbekende ‘alternatieve’ versie van het liberalisme op na houden? Een versie die de vrijheid vergroot door ze te verkleinen?