Kroegovaja poroeka

“Maar wie zich moslim voelt, hoort duidelijk afstand te nemen van de kwaadaardigheid van de opvattingen van deze man. Want anders spreekt hij ook namens u en dan neemt u, door uw stilte, een hele zware verantwoordelijkheid op uw schouders.” Een zin uit een betoog van Keyvan Shahbazi in de Volkskrant. Het betoog is geschreven met de commotie rond de uitspraken van imam Jneid als aanleiding. Shahbazi vraagt zich af namens wie Jneid: “deze putlicht” verspreidt. “Zelf beroept hij zich op de islam.” Als dat zo is en Nederlandse moslims delen zijn opvattingen: “Dan is het nogal laf dat deze man door hun stilte elke keer zo in de steek wordt gelaten! “ Is het niet zo: “Waarom claimen ze (de Moslimgemeenschap) hun zo dierbare geloof niet en roepen ze deze Jneid niet tot orde?”

Schermafbeelding 2018-04-02 om 10.26.26

Een bijzondere vraag. Moet een moslim alle zin of onzin die iemand namens zij geloof zegt te verspreiden met woord en daad ondersteunen of ontkennen? Wordt hetzelfde gevraagd van iedere gereformeerde, hervormde, katholiek, hindoe of jood? Moet iedere Nederlander zich laten horen als er weer eens iemand namens ‘de Nederlander’ of ‘het volk’ zegt te spreken? Volgens Shahbazi wel want: “Behorend bij deze vrije samenleving met democratische rechtsorde, hebben wij allen verantwoordelijkheden. Gelooft u nog in de islam, maar deelt u de uittreksels van deze man niet? Spreekt u zich uit! Wanneer als gevolg van zijn uitspraken opnieuw slachtoffers vallen, zult u na de gebeurtenissen van 2004 niet meer geloofwaardig zijn.”

Inderdaad hebben we in in onze democratische rechtsorde naast rechten, zoals het recht op vrije meningsuiting waar Jneid gebruik van maakt, allemaal verantwoordelijkheden. Dat wij vrij onze mening mogen uiten, betekent niet dat we dat ook moeten doen. Soms is het beter om te zwijgen. Zou dat in het geval Jneid misschien niet ook de betere optie zijn geweest? Door de aandacht die hij en zijn uitspraken nu krijgen, wordt hij belangrijker gemaakt dan dat hij is. Om het met ‘tuinieren’ te vergelijken, je bemest het onkruid en dan gaat het groeien.

Onze rechtstaat gaat echter niet zover dat mensen hun geloofwaardigheid verliezen als ze niet reageren op zin of onzin die andere ‘namens de godsdienst of het volk’ uitkramen.  Onze democratische rechtsorde kent geen ‘kroegovaja poroeka’ zoals het in het Russisch heet, letterlijk vertaald ‘rondgaande aansprakelijkheid’. Het fenomeen dat een gemeenschap aansprakelijk wordt gesteld door de daden van een individu. Gelukkig niet als je De toekomst is geschiedenis van de Russische journaliste Masha Gessen leest. Een zeer lezenswaardig boek dat inzicht geeft in het Rusland van tegenwoordig. Inzicht dat voor vele ‘meningenmannetjes’ en politici ook geen overbodige luxe is.

3 gedachtes over “Kroegovaja poroeka

  1. Je definieert “kroegovaja poroeka” als ‘rondgaande aansprakelijkheid’ ofwel ‘het aansprakelijk stellen van een gemeenschap voor de daden van een individu”.

    Mag ik daarbinnen een m.i. relevant onderscheid maken? Het is onzin de Marokkaanse gemeenschap verantwoordelijk te stellen voor de moord op Theo van Gogh, gepleegd door een individuele Marokkaan. Maar het is redelijk het Turkse volk verantwoordelijk te houden voor de daden van het individu Erdogan, hun gekozen regeringsleider en president.

    Niet elke individuele Turk natuurlijk, maar wel het volk als geheel en individuen als leden van die groep. Het is niet zo dat Erdogan, eenmaal gekozen, niemand verantwoording schuldig is of zo, en ook niet zo dat burgers Erdogan niet ter verantwoording mogen roepen.

    Het verschil is natuurlijk dat de één (Erdogan) een erkende of gekozen autoriteit is, en de ander (Mohamed B.) niet.

    In de hiërarchisch georganiseerde islamitische stroming kan niet elke gek zich als autoriteit afficheren. Iemand die jarenlang onweersproken doorgaat voor ‘sheik’ en ‘imam’ en stelt namens ‘de moslims’ te spreken, wordt *kennelijk* in die hoedanigheid en autoriteit erkend door de Nederlandse moslims.

    Daarom lijkt Fawaz Jneid eerder op Erdogan dan op Mohamed B. En daarom mogen ook, zoals in het Erdogan-voorbeeld, de moslims worden aangesproken op wat erkende autoriteit Jneid allemaal beweert.

    Niet elke individuele moslim natuurlijk, maar wel de moslims als groep en individuen als leden van die groep. Het is niet zo dat Jneid, eenmaal erkend,, niemand verantwoording schuldig is of zo, en ook niet zo dat burgers Jneid niet ter verantwoording mogen roepen.

    Like

  2. Beste Hminkema,
    Enkele opmerkingen bij uw reactie:

    Hoezo is de Islam een hiërarchische stroming? De katholieke kerk is een hiërarchische stroming, er is één opperhoofd, de paus, De Islam kent vele stromingen met iedere eigen ‘voormannen’. Nu is Jneid een imam zonder moskee, die heeft hem er namelijk uitgezet. Dat hij zegt ‘namens mensen’ te spreken, wil nog niet zeggen dat dat zo is en ‘verplicht’ anderen niet hem af te wijzen. Wilders zegt ook namens ‘het (Nederlandse) volk te spreken, alleen voel ik meer als Nederland niet thuis bij zijn woorden. Ook ik reageer niet op iederescheet van Wilders of nu Baudet omdat dat extra aandacht oplevert voor zaken die ik het liefst doodgezwegen wil hebben. Anderen doen dat wel, dat moeten zij weten.

    Het Turkse volk verantwoordelijk voor de daden van Erdogan? Is het Nederlandse volk dan ook verantwoordelijk voor de daden van Rutte? Of iedere Amerikaan voor de acties van Trump en de Russen voor Poetin? Daden zoals het afschaffen van de dividendbelasting? Het kabinet Rutte en de erin samenwerkende partijen hebben de macht en de mogelijkheid om dergelijke maatregelen te nemen, net zoals het Turkse systeem Erdogan die bevoegdheden heeft om bepaalde stappen te zetten, dat maakt hen die deze stappen zetten verantwoordelijk, niet degenen die hen hebben verkozen en zeker niet degenen die tijdens de verkiezingen een andere keuze maakten en die horen ook bij ‘het volk’.Jneid lijkt in deze niet op Erdogan maar veeleer op ‘columnist’.

    Like

  3. Pingback: Lijden aan vrijheid – Ballonnendoorprikker

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s