Politiek en theater

Bij Joop een artikel van Boris van Ham de voorzitter van het Humanistisch Verbond, oud kamerlid voor D66 en acteur. Van Ham vergelijkt theater met politiek. Van Ham zag in zijn dagen als politicus: “dat sommige collega-politici achter de schermen zo onzuiver waren dat (hij zich) soms in een foute film waande.” Als acteur repeteerde hij teksten en de manier waarop ze uit te spreken en: “Ook een politicus kan voorafgaand aan een tv-verkiezingsdebat de oneliners repeteren, maar uiteindelijk zal ook hij worden afgerekend op de waarheid.” En terugblikkend concludeert hij: “En verdomd, ik stelde vast dat de collega’s om wie ik me tien jaar eerder zo boos maakte, bijna allemaal door de mand waren gevallen. Vroeg of laat wordt onwaarachtigheid ontmaskerd, zowel in het theater als in de politiek. Het oog van het publiek is genadeloos. En dat is maar goed ook.” 

Arendt

Gelukkig dat onzuivere politici door de mand vallen. Vallen ze wel door de mand? Is er wel een mand om door te vallen als politici hun eigen ‘waarheid en alternatieve feiten’ construeren en als delen van de bevolking die eigen ‘waarheid en alternatieve feiten’ voor waar aannemen? Politici die bijvoorbeeld spreken over een ‘moslimcomplot’ om de westerse wereld over te nemen, die beweren dat de klimaatverandering een Chinees verzinsel is en andere ‘complottheorieën. Theorieën die: “een leugenachtig consistente wereld voor de geest (roepen), die beter beantwoordt aan de noden van de menselijke geest dan de werkelijkheid zelf; een wereld waarin de ontwortelde massa’s zich dankzij pure verbeelding, thuis kunnen voelen en waarin hun de steeds terugkerende schokken van het werkelijke leven en de reële ervaring bespaard blijven.” Een citaat uit Hannah Arendts boek Totalitarisme.

In dit boek beschrijft Arendt de oorsprong en dynamiek van totalitaire systemen van Hitler-Duitsland en de Sovjet Unie onder Stalin. Deze totalitaire propaganda zoals Arendt het noemt, is superieur aan andere propaganda omdat: “haar inhoud, alleszins voor de leden van de beweging, geen objectieve kwestie meer is, waarover mensen een opinie kunnen hebben, maar een wezenlijk element van hun leven, even onbetwistbaar als de tafels van vermenigvuldiging.”

Zou een politicus die: een fictieve wereld, die de massa beschutting biedt,” door de mand vallen? Zijn Hitler en Stalin door de mand gevallen omdat  het oog van het publiek genadeloos is, of heeft dat publiek: “de beweging als een slechte weddenschap in alle stilte opgeven en uitkijken naar een andere beloftevolle fictie, of wachten tot de voormalige fictie opnieuw voldoende sterk geworden is om een andere massabeweging op te richten”? In ieder geval is het aan te bevelen om Arendts boek te lezen.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s