“Enn der Ruhe vüürm Sturm, wat ess dat? Janz klammheimlich verlööß wer die Stadt, Honratioren inkognito. Hasten vorbei, Offiziell sinn die nit jähn dobei, Wenn die Volksseele, allzeit bereit, Richtung Siedepunkt wütet un schreit: “Heil Halali“, un jrenzenlos geil. Noh Vergeltung brüllt, zitternd vüür Neid, Enn der Kristallnaach.”¹ Een stukje uit de bekendste song Kristallnaach van de Keulse Rockband BAP. De song kwam uit in 1982. Ik moest hieraan denken naar aanleiding van de gebeurtenissen op de bezette Westoever.²

Kristallnacht verwijst naar de pogrom op joden op 9 op 10 november 1938 in Nazi-Duitsland. Al vanaf het aan de macht komen van Hitler werden joden in het verdomhoekje gezet. Ze mochten geen officiële functie meer bekleden en met de Wetten van Nürnberg verloren ze hun burgerrechten. Vele joden ontvluchtten Duitsland. Onder hen de familie Grynszpan die naar Parijs was gevlucht. Toen zoon Herschel daar hoorde over de erbarmelijke omstandigheden waarin het achtergebleven deel van zijn familie verkeerde, ondernam hij actie. Hij glipte de Duitse ambassade in Parijs binnen en opende het vuur. Vijf kogels schoot hij af op de Duitse diplomaat Ernst vom Rath. Vom Rath overleed twee dagen later aan zijn verwondingen. Goebbels greep dit aan om het gehele jodendom tot dader te bestempelen en die daad, zo betoogde Goebbels mocht niet onbestraft blijven. De Sturmabteiling (SA), de volkse knokploeg van de NSDAP kreeg instructies van Goebbels om deze actie in gang te zetten. Synagogen, winkels, bedrijven en huizen van joden werden bestormd en veel ervan gingen in vlammen op en honderden joden werden gedood. De politie en de partijpolitie van de NSDAP, de Schutzstaffel (SS) stond erbij een keek erna en mocht alleen ingrijpen als bezit van Duitsers in gevaar kwam. Ook moesten zij zich voorbereiden op de arrestatie van duizenden joden. Na de orgie van geweld werd de joodse gemeenschap als schuldige aangewezen. Die moest een miljard Reichsmark als schade vergoeding betalen omdat ze vijandig zouden staan ten opzicht van het Duitse volk, voor de moord op Vom Rath en het uitlokken van geweld.

BAP tekstschrijver Wolfgang Niedecken gebruikt de Kristallnacht om de aandacht te vestigen op gebeurtenissen in het begin van de jaren tachtig van de vorige eeuw. Hij ziet in die periode dezelfde maatschappelijke omstandigheden en psychologische processen als in de jaren dertig van de vorige eeuw. Welke processen? “Doch die alles, wat anders ess, stührt, Die mem Strom schwemme, wie’t sich jehührt, Für die Schwule Verbrecher sinn, Ausländer Aussatz sinn.”³ Om de woorden van Niedecken te gebruiken. Je zou er het huidige Nederland in kunnen herkennen.

Terug naar de bezette gebieden. Politici zoals die van de in 1974 door Meir Kahane opgerichte Kach partij willen Arabieren verdrijven uit Israël en Israël is voor hen groot Israël dat omvat de bezette gebieden en daarnaast nog grote delen van Libanon, Syrië, Jordanië en Egypte. Ze willen ‘Lebensraum’ voor hun zionistische natte droom. Politici die de het stelen van Palestijns land en het verdrijven van de er wonende mensen door kolonisten vergoelijken en toejuichen, die de daders de hand boven het hoofd houden. Politici die nu, in de persoon van onder andere Ben-Gvir en Smotirch in de Israëlische regering zitten. ‘Kolonisten’ die de rol vervullen die de SA in 1938 vervulde. Politici die de rol vervullen die Goebbels in nazi-Duitsland vervulde. Het Israëlische leger, de heersende macht, vervult de rol van de Schutzstaffel en de politie: Palestijnen arresteren en alleen ingrijpen en daders oppakken als een Amerikaanse journalist, Franse burgemeester of een westerse diplomaat het slachtoffer wordt van het redeloze geweld.

Op de Westoever is een Kristallnacht in slow motion gaande. In slow motion maar in steeds verhevigde mate. De Gazastrook ligt een paar slagen voor. Daar wordt ‘Lebensraum’ gecreëerd door de Gazanen samen te drijven op een steeds kleiner gebied in kampen te concentreren en deels te ‘vernietigen’. Een stap die de genoemde politici ook op de Westoever graag zouden zetten. Om de analogie af te maken. De Amerikaans president Trump vervult met verve de rol van de Britse Premier Chamberlain en ‘sanctioneert’ het door een prachtig vastgoedplan te maken voor de nieuw gecreëerde ‘Lebensraum’.

En wat doet de Nederlandse regering? Die slaapwandelt verder en komt niet verder dan het verbieden van de import van producten uit de door Israël bezette gebieden en presenteert dat als een hele stap. Zelf het naar hier halen van zwaar gewonde of zieke Palestijnse kinderen gaat al te ver. Net als haar voorgangers in de jaren dertig steeds strikter werden met het toelaten van joodse vluchtelingen uit Duitsland. Een striktheid die in 1938 leidde tot het sluiten van de grenzen. Na die Kristallnacht streek verantwoordelijk minister Goseling over zijn hart: er mochten 7.000 joodse vluchtelingen naar Nederland komen, maar …. Die moesten wel in een kamp worden opgevangen en omdat het de Nederlandse regering geen cent mocht kosten, moest de joodse gemeenschap in Nederland de kosten van die opvang betalen. Dat kamp kwam, nadat een eerdere mogelijke locatie het Elspeterveld op de Veluwe afviel omdat koningin Wilhelmina er bezwaar tegen maakte. Het lag ‘te dicht bij de achtertuin van haar buitenverblijf’, uiteindelijk in Westerbork. Het kamp dat een paar jaar later, oh ironie, werd gebruikt als doorgangskamp voor joden op weg naar de gaskamers. Een kamp dat na de oorlog werd gebruikt om NSB-ers gevangen te zetten en dat later werd ‘omgedoopt’ tot ‘woonoord Schattenberg’ voor gedemobiliseerde Molukse KNIL militairen. De laatsten van hen verlieten het ‘woonoord’ in 1971.

Volgens Marx herhaalt de geschiedenis zich, eerst als tragedie daarna als klucht. Hij zat ernaast. De geschiedenis herhaalt zich alleen valt er niets te lachen. De tragedie wordt steeds tragischer.

1Vertaald: In de rust voor de storm, wat is dat? Helemaal heimelijk verlaat iemand de stad, Notabelen incognito haasten voorbij Officieel zijn ze daar niet bij. Als de volksziel, altijd bereid, richting kookpunt woedt en schreeuwt: Heil, Halali en grenzeloos geil naar wraak brult Trillend van jaloezie In de Kristallnacht.

2Luister hier naar Kristallnaach: https://www.youtube.com/watch?v=Bz9eZnGlWFU of hier voor een recente liver versie https://www.youtube.com/watch?v=b6jVRUDys_s

3 Vertaald: Die alles wat anders is stoort, die met de stroom meezwemt zoals het hoort. Voor wie homoseksuelen criminelen zijn, buitenlanders uitwerpselen zijn